بنابراين‌ «بُرُوجٍ مُشَيَّدَة» به معناى قلعه‌هاى محكم است و اگر مى‌بينيم «مُشَيَّدَة» به معناى مرتفع و طولانى آمده، آن هم نيز به خاطر آن است كه بدون استفاده از گچ و مانند آن هيچ‌گاه نمى‌توانستند بناهاى مرتفع و طولانى بسازند. [١]

[مصانع:]

«تَتَّخِذُونَ مَصانِعَ»

«مصانع» جمع‌ «مصنع» به معناى مكان و ساختمان مجلل و محكم است. [٢]

[مصباح:]

«كَمِشْكَاةٍ فيها مِصْباحٌ»

«مصباح»، به معناى خود «چراغ» است كه معمولًا با فتيله و يك مادّه روغنى قابل اشتعال افروخته مى‌شده است. [٣]

[مُصْرِخ:]

«مَّآ أَنَا بِمُصْرِخِكُمْ»

«مُصْرِخ» از مادّه‌ «اصراخ» در اصل از «صَرخ» به معناى فرياد كشيدن براى طلب كمك آمده است؛ بنابراين «مُصْرِخ» به معناى فريادرس مى‌باشد، و «مستصرخ» به معناى كسى است كه فريادرسى مى‌خواهد. [٤]

[مُصْطَفَيْنَ:]

«الْمُصْطَفَيْنَ الأَخْيارِ»

«مُصْطَفَيْنَ» (به فتح فا) جمع‌ «مصطفى» است، و در اصل‌ «مُصْطَفَيَيْن» بوده، «ياء» اوّل حذف شده، و «مُصْطَفَيْنَ» شده است. [٥]

[مُصْفَرّاً:]

«ريحاً فَرَأَوْهُ مُصْفَرًّا»

«مُصْفَرّاً» از مادّه‌ «صفرة» (بر وزن سفره) به معناى رنگ زرد است و بعضى گفته‌اند به معناى خالى است. [٦]

[مَصْفُوفَة:]

«سُرُرٍ مَّصْفُوفَةٍ»

«مَصْفُوفَة» از مادّه‌ «صف» به اين معناست كه اين تخت‌ها در كنار يكديگر قرار گرفته، و مجلس انس عظيمى برپا مى‌كنند. [٧]

[مصير:]

«لَهُمْ جَزآءً وَ مَصِيراً»

تعبير به‌ «مصير» (جايگاه و محل بازگشت) از مادّه‌ «صِيْر» بعد از تعبير به‌ «جزاء» در مورد بهشت، همه جنبه تأكيد دارد بر آنچه در مفهوم جزاء افتاده، و همه نقطه مقابلى است در برابر جايگاه دوزخيان، كه در آيات قبل از آن آمده بود كه آنها دست و پا در غل و زنجير، در مكان تنگ و محدودى افكنده مى‌شوند. [٨]

[١]. نساء، آيه ٧٨ (ج ٤، ص ٣٤)

[٢]. شعراء، آيه ١٢٩ (ج ١٥، ص ٣٢٠)

[٣]. نور، آيه ٣٥ (ج ١٤، ص ٥١٠)

[٤]. ابراهيم، آيه ٢٢ (ج ١٠، ص ٣٧٧)

[٥]. ص، آيه ٤٧ (ج ١٩، ص ٣٢٨)

[٦]. روم، آيه ٥١ (ج ١٦، ص ٤٩٨)

[٧]. طور، آيه ٢٠ (ج ٢٢، ص ٤٣٩)

[٨]. فرقان، آيه ١٥ (ج ١٥، ص ٥٢)؛ فتح، آيه ٦ (ج ٢٢، ص ٤٦)