ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٦ - شرح لغات
فعلت.
شرح لغات:
طرقنى فلان: يعنى آن گاه كه شب نزد من آمد و اصل طرق دقّ، و كوبيدنست و از آنست مطرقه آلت كوبيدن.
و الطريق: راه است زيرا رونده آن را با پاى خود مىكوبد.
و الطارق: آنست كه در شب آيد كه نياز به كوبيدن در دارد براى آگاهانيدن، و پيامبر ٦ نهى فرمود كه مرد شبى كه از سفر رسيده با عيالش آميزش كند مگر اينكه موى عانه خود را چيده (و خود را صاف و تميز كرده باشد) و موى پريشان و غبار آلود خود را شانه زده باشد.
هند دختر عتبه (زن ابو سفيان و مادر معاويه معروف بهند جگرخوار) گويد (نحن بنات طارق نمشى على النمارق) ما دختران راه پيمايان و يا كوبندگان در شب هستيم كه بر روى فرشتهاى زيبا و نرم راه ميرويم، مقصودش اينست كه پدر مادر شرافت و بلندى مانند ستاره است.
شاعرى گويد:
|
يا راقد الليل مسرورا باوّله |
انّ الحوادث قد يطرقن اسحارا |
|
اى كسى كه شب را در خواب و باوّل شب كه بيدار بودهاى خوشحالى، البته حوادث و رويدادها در سحرها وارد ميشود.
|
لا تأمننّ بليل طاب اوّله |
فربّ آخر ليل اجّج النارا |
|
مأمون نباش البته به شبى كه اوّلش خوش و پاك باشد، پس چه بسا شبى كه آخرش آتشى را افروزد.
النجم: ستاره فروزانى است كه در آسمان طلوع نمايد، بهر كس كه