ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٦٢ - تفسير

هرگز شب و روز توقّف نكنند آن گاه كه طلب كنند اينكه آنچه مبارك است ادراك نمايند.

اعراب:

اراده فرموده بانسان تمام افراد بشر را نه تنها مفرد را بدلالت اينكه استثناء كرد و جدا نمود از آن‌( الَّذِينَ آمَنُوا) افرادى را كه ايمان آوردند، و بعضى از ايشان از ابى عمرو روايت كرده‌اند( وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ) بر لغت كسى كه ميگويد مررت ببكر بكسر باء صبر، (براى اينكه بعضى از اعراب نقل ميكنند جرّ حرف آخر به ساكن قبل از آن و ميگويد، مررت ببكر بكسر كاف در وقف).

تفسير:

((وَ الْعَصْرِ)) ابن عبّاس و كلبى گويند، خداوند سبحان قسم ياد كرده بروزگار براى اينكه در آن عبرت و اعتبارست براى صاحبان ديده از جهت گذشت شب و روز بنا بر تقدير دورها و بگفته حسن و قتاده: آن وقت نزديك بشام است، پس بنا بر اين خداوند سبحان قسم ياد كرده بطرف آخر از روز براى آنچه كه در آنست از دلالت بر وحدانيّت و يكتايى خداى تعالى به پشت كردن روز و آوردن شب و رفتن سلطنت خورشيد چنانچه قسم ياد كرده بضحى كه آن طرف اوّل روز است براى آنچه كه در آنست از حدوث پادشاهى آفتاب و روز آوردن روز، و اهل ملّتها اين دو وقت را تعظيم نموده و بزرگ ميدارند.

مقاتل گويد: خداوند قسم ياد كرده بنماز عصر و آن وسطى و ميانه و ابن كيسان گويد: آن شب و روزند و بآنها عصران گفته ميشود.

((إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِي خُسْرٍ)) حقا كه انسانى هر آينه زيانكار است، اين‌