ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٢٧ - تفسير

و واحدى باسنادش مرفوعا بر بيعه الحرشى روايت نموده كه گفت پيغمبر ٦ فرمود، محافظت كنيد بر وضو (يعنى دائما و هميشه با وضو باشيد) و بهترين اعمالتان نماز، و حفظ كنيد خودتان را از زمين براى آنكه آن مادر شماست و هيچكس از شما نيست كه عمل خير يا شرّى انجام دهد مگر اينكه زمين خبر دهنده است بآن.

ابو سعيد خدرى گويد: هر گاه در صحرا بودى پس صدايت را باذان بلند كن كه من از پيغمبر ٦ شنيدم كه ميفرمود نمى‌شنود جنّى و نه انسى و نه سنگى مگر اينكه گواهى بنفع او ميدهند.

((يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتاتاً)) در اين روز مردم پراكنده و متفرّق مبعوث و صادر ميشوند، يعنى مردم از موقف حساب و دادگاه الهى بعد از عرض اعمال بر ميگردند در حالى كه متفرّق و پراكنده‌اند، اهل ايمان جدا در يك طرف و اهل هر دين جدا بر حدّ و طرف ديگر، و اين مانند قول اوست‌( وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يَوْمَئِذٍ يَتَفَرَّقُونَ‌)، و قول خدا،( يَوْمَئِذٍ يَصَّدَّعُونَ‌)، در اين روز آزرده خاطر ميشوند.

((لِيُرَوْا أَعْمالَهُمْ)) ابن عبّاس گويد: تا اينكه پاداش اعمالشان را ببينند و مقصود اينست كه ايشان از پاسگاه و دادگاه الهى بر مى‌گردند بطور پراكنده و جدا جدا تا آنكه در منازل خود از بهشت و يا آتش منزل نمايند.

و بعضى گفته‌اند: معناى رؤيت در اينجا معرفت و شناسايى بسبب اعمال است در اين حالت و آن ديدن با چشم قلب است و ممكن است كه تأويل آن بر رؤيت چشم باشد بمعناى اينكه تا ببينند پرونده‌هاى اعمال‌