ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٦٧ - تفسير

دمشق است‌[١] و زيتون بيت المقدّس است.

ابن عبّاس گويد: التين مسجد نوح است كه بر جودى بنا شده و زيتون بيت المقدّس است.

ضحاك گويد: التين مسجد الحرام است و الزيتون مسجد الاقصى است.

((وَ طُورِ سِينِينَ)) حسن گويد: يعنى سوگند به آن كوهى كه خدا بر آن با موسى ٧ سخن گفت، و سينين و سيناء هر دو يكيست.

مجاهد و قتاده گويند: معناى سينين مبارك حسن است و مثل اين است كه گفته است كوه پر خير براى اينكه آن اضافه تعريف است.

عكرمه گويد: يعنى كوه پر گياه و درخت، مقاتل گويد، هر كوهى كه در آن درخت ميوه باشد، پس آن سينين است، و سيناء بلغت نبط است.

عمرو بن ميمون گويد: شنيدم كه عمر بن خطاب در مكّه در نماز مغرب ميخواند، و التين و الزيتون و طور سيناء، گويد، پس پنداشتم كه او قرائت ميكند تا اعلام كند حرمت و احترام بلد را، و اين از موسى بن جعفر (ع) هم نيز روايت شده.

[١]- ميگويم: خدا لعنت كند بازرگانان حديث را كه براى پر كردن جيب و شكم چرانى بامر دولتهاى غاصب و ستمكار مانند معاويه جعل حديث مى كردند، و از آنان جوائز دريافت كرده و يا بآنها ميفروختند، و كعب الاحبار يكى از آن جاعلين و بازرگانان حديث است، و از بديهيّات است كه مسجد دمشق همان مسجديست كه معاويه بنا نموده و اموى‌ها آن را تكميل و تزيين نمودند، و آن اگر از مساجد ملعونه نباشد از مساجد مذمومه است كه هزار ماه و يا بيشتر در آن بمقام شامخ علوى جسارت و اسائه ادب نمودند پس چطور ميشود كه مقصود از تين آن باشد، فافهم.( مترجم)