٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤ - شرط اذن امام در احياى زمينهاى موات آية اللّه سید حسن طاهرى خرم آبادى

٢. عدم اشتراط اذن امام(ع) مطلقاً(در زمان حضور و غيبت)

٢. عدم اشتراط اذن امام(ع) در صورت تعذّر مطلقاً

٤. اشتراط اذن امام(ع) در زمان حضور، نه غيبت

نظريه نخست در ميان اصحاب شهرت دارد و در كتاب خلاف (١)، ادعاى اجماع فرقه و در غنيه (٢)ادعاى اجماع طايفه شده است. علامه در تذكره مى‌گويد: «از ديدگاه علماى ما، اذن امام(ع) در تملّك احيا كننده زمين‌هاى موات، شرط است». (٣)ظاهر اين تعبير حكايت از اجماع مى‌كند.

صاحب كتاب تنقيح نيز اجماع را اين گونه نقل كرده كه اگر احيا به اذن امام(ع) باشد، احيا كننده مالك مى‌شود. (٤)

در جامع المقاصد آمده است: «هيچ كس حق ندارد بدون اذن امام(ع) زمينى را احيا كند. اين مسأله در نزد ما اجماعى است». (٥)

شهيد در مسالك مى‌گويد: «شبهه‌اى نيست كه اذن امام(ع) در احياى زمين‌هاى موات، شرط است و بدون اذن امام(ع) ـ به اتفاق فقها ـ احيا كننده مالك نمى‌شود». (٦)نظر شيخ مفيد در مقنعه (٧)، شيخ طوسى در مبسوط (٨)و خلاف (٩)، سلاّر در مراسم (١٠)و


(١) الخلاف، ج٣، ص٥٢٦، في حكم إحياء الارض الموات.
(٢) الجوامع الفقهية، كتاب الغنية، فى احياء الموات، ص٦٠٢.
(٣) التذكرة، ج٢، ص٤٠٠، كتاب إحياء الموات.
(٤) جواهر الكلام، ج٣٨، ص١١ و مفتاح الكرامه، ج٧، ص٤، كتاب إحياء الموات.
(٥) جامع المقاصد، ج٧، ص١٠، كتاب إحياء الموات.
(٦) المسالك، ج٢، كتاب إحياء الموات.
(٧) المقنعه، كتاب الزكات، ص٢٧٩، باب الأنفال .
(٨) المبسوط، ج٣، ص٢٧٠، كتاب إحياء الموات.
(٩) الخلاف، ج٣، ص٢٧٠، في حكم إحياء الارض الموات.
(١٠) المراسم، كتاب الخمس، ص ١٤٢.