و نيز در مورد ديگرى، پس از ذكر انفال چنين آمده است: «امام صادق(ع) فرمود: هر زمينى در دست شيعيان ما باشد، تصرف در آن براى آنها جايز است تا هنگامى كه قائم(ع) به پا خيزد و اين كرامت و بخششى از سوى آنان است». (١٧)

شهيد در دروس مى‌گويد: «اباحه انفال در حال غيبت، مانند تصرف در اراضى موات، عموميت دارد». (١٨)

صاحب كتاب مدارك، بعد از كلام محقق در شرايع ـ كه عدم جواز تصرف در اموال بدون اذن امام(ع) را نقل كرده است ـ مى‌گويد: «تصرف در انفال بدون اذن امام(ع) در حال حضور او جايز نيست؛ چنانكه صاحب كتاب معتبر به آن تصريح كرده است؛ اما در زمان غيبت، اباحه تصرف در همه آنها قول صحيح‌ترى است؛ همان گونه كه شهيدين و جمعى ديگر نيز آن را ذكر كرده‌اند. دليل اين حكم، اخبار فراوانى است كه دلالت دارد ائمّه(ع) در زمان غيبت، حقوق خود را براى شيعيان مباح نموده‌اند». (١٩)

ب. اذن و تحليل امام(ع) براى شيعيان، فقط به ازدواج، مسكن و تجارت اختصاص دارد؛ چنانكه در مبسوط به آن تصريح شده است: «.. اما در زمان غيبت، ائمه تصرف در حقوقشان را در مواردى كه به خمس و ضروريات زندگى از قبيل ازدواج، تجارت و مسكن مربوط مى‌شود براى شيعيان اجازه داده‌اند، ولى در غير اين موارد به هيچ وجه تصرف جايز نيست». (٢٠)صاحب نهايه نيز همين نظريه را برگزيده است. (٢١)

(١٧) همان، ص١٥١.
(١٨) الينابيع الفقهية، ج٢٩، ص٢٨٢، كتاب الخمس من الدروس.
(١٩) مدارك الاحكام، چاپ مؤسسه آل البيت، ج٥، ص٤١٩.
(٢٠) المبسوط، ج١، ص٢٦٣، كتاب الزكات، في ذكرالأنفال و من يستحقّها.
(٢١) النهاية و نكتها، ج١، ص٤٥١، كتاب الزكات، باب الأنفال .