و ديگرى ويژه مردان، البته با اين تفاوت كه برترى‌هاى خدا دادى مردان، آنان را شايسته عهده دار شدن كارهاى سخت كرده كه نيازمند رويارويى، طاقت فراوان و صبر و مقاومت است، و برترى‌هاى خدادادى زنان، نيز آنان را شايسته انجام كارهاى ديگر زندگى كرده كه مستلزم نرم خويى، آرامش، عاطفه و دلسوزى و مهربانى است.

بنابراين، برترى تكوينى حالتى متعادل است كه به صورت برابر در هر دو جنس نهاده شده است. تعبير قرآنى: {بما فضّل اللّه‌ بعضهم على بعض } دقيق است؛ زيرا اگر ـ مثلاً ـ عبارت {بما فضّل اللّه‌ الرجال على النساء } به جاى آن استعمال مى‌شد، مطلب تفاوت مى‌كرد؛ چون عبارت نخست (بعضهم على بعض) به برترى متوازن در هر دو جنس اشاره دارد؛ ولى عبارت دوم، برترى مردان را بر زنان متذكر مى‌شود. و در قرآن به جاى عبارت دوم، عبارت نخست آمده است (١٦). اين پاسخى است به ادعاى عموميت قيمومت مردان بر زنان با تمسك به علت تكوينى.

اما علّت دوم، كلام خداوند متعال: {و بما أنفقوا من أموالهم } است. اين علّت، تشريعى و اقتصادى بوده و مخصوص زندگى زناشويى است و دادن هزينه‌هاى زنان در غير زندگى خانوادگى و زناشويى بر مردان واجب نيست.

آيه ياد شده، برترى تكوينى و وجوب نفقه در زندگى زناشويى را علّت حكم قرآنى {الرجال قوّامون على النساء } قرار داده است.

درنگاه نخست، سه احتمال در آيه وجود دارد: ١. قيمومت تمام مردان بر تمام زنان:

(١٦) برخى پنداشته‌اند كه واقع شدن عبارت «بما فضّل الله...» در جايگاه تعليل براى عبارت «الرجال قوّامون على النساء» مفيد برترى در يك طرف (برترى مردان بر زنان) است، و تنها در اين صورت است كه تعليل اين عبارت براى حكم «الرجال قوّامون على النساء» معنا پيدا مى‌كند. ما در جواب اين پندار مى‌گوييم: معنى جمله تعليليه اين است كه خدا هر يك از اين دو جنس را به سبب مزيّت‌هايى كه در جنس ديگر وجود ندارد، بر ديگرى برترى داده است و به همين دليل خداوند مردان را قيّم زنان قرار داده است؛ زيرا ويژگى‌هايى كه خداوند در مردان نهاده است آنان را بر قيم بودن قدرت مى‌بخشد و ويژگى‌هايى كه خداوند در زنان قرار داده است آنان را بر كارهايى كه مردان قدرت بر آنها نداشته و توان انجام دادن آنها را ندارند، قدرت و نيرو مى‌بخشد.