اجماع منقول:اجماعى است كه فقيه طبق نقل و تحصيل آن به وسيله ديگران اعتماد مى‌كند؛ خواه اين نقل با واسطه باشد يا بى واسطه، و چنانچه نقل اجماع به حد تواتر برسد، اجماع متواتر ناميده مى‌شود.

٢. اجماع بسيط و مركب

اجماع بسيط عبارت از اتفاق فقيهان طبق يك فتوا مانند اجماع و اتفاق فقيهان بر «نجاست فضله حيوانى كه خوردن گوشت آن حرام است» كه مدلول مطابقى اين اجماع، نجاست فضله حيوانى است كه خوردن گوشت آن حرام است.

اجماع مركب عبارت است از اتفاق فقيهان بر نفى قول سوم در يك مسأله به رغم اختلافى كه بينشان وجود دارد.

٣. اجماع مدركى و تعبدى

اجماع مدركى اجماعى است كه ممكن است منشأ آن، مدرك و دليلى باشد كه موجود است؛ مانند اجماع پيشينيان بر متنجس شدن آب چاه به واسطه نجاست كه مستند اين اجماع، روايات متعددى است كه در اين زمينه وجود دارد؛ اما متأخران به دليل اعتماد نداشتن به اين روايات، با آن‌ها مخالفت كرده‌اند. اين اجماع، اجماع مستند نيز ناميده مى‌شود.

اجماع تعبدى، اجماعى است كه به دليلى مستند نيست؛ به همين جهت، به آن اجماع تعبدى گويند. (٤٧)

(٤٧) اگر چه در كتاب‌هاى اعلام به چنين تعريفى برخورد نكرده‌ايم، اين تعريف به قرينه مقابله از تعريفى كه از اجماع مدركى كرده‌اند، استفاده مى‌شود.