عنوان «دو معامله در يك معامله» در كتاب‌هاى فقهى و حديثى مطرح شده است. در تفسير اين عنوان ـ در روايات شيعه و سنى ـ ميان فقيهان اختلاف نظر پيش آمده است. ابتدا رواياتى را كه شيعه و سنّى نقل كرده‌اند مطرح مى‌كنيم و سپس وارد اصل موضوع مى‌شويم.

رواياتى كه شيعه و سنى در اين باره نقل كرده‌اند:

١. ترمذى در كتاب سنن ـ در باب نهى از دو معامله در يك معاملهـاز ابو هريره روايت كرده كه رسول خدا(ص) از دو معامله در يك معامله، نهى فرموده است. او در شرح اين حديث مى‌گويد: بعضى از علما دو معامله در يك معامله را اين گونه تفسير كرده‌اند؛ مثلاً كسى بگويد: اين لباس را ده دينار به صورت نقد و بيست دينار به صورت نسيه مى‌فروشم...>. (١)

٢. روايت شده كه رسول خدا(ص) از معامله همراه با شرط نهى فرمود. (٢)

(١) سنن ترمذى، ج٣، كتاب البيوع، باب ١٨، ح١٢٣١.
(٢) المهذب، شيرازى، ج١، ص٢٧٥؛ العزيز فى شرح الوجيز، ج٤، ص١٠٥؛ المغنى، ج٤، ص٣٠٨؛ الشرح الكبير، ج٤، ص٥٦. به خاطر جستجوى كم، عبارت حديث را در كتاب‌هاى صحاح و سنن نيافتم.