٣. شيخ طوسى (متوفاى ٤٦٠ هـ ) ـ از علماى شيعهـدر كتاب تهذيب به نقل از امام صادق (ع) آورده است: پيامبر(ص) از معامله همراه سلف و از دو معامله در يك معامله و از فروش چيزى كه نزد شخص نيست، نهى كردند. (٣)

٤. شيخ صدوق (متوفاى ٣٨١ هـ ) در باب نهى‌هاى پيامبر(ص) به نقل از امام صادق ـ و ايشان نيز از پدرانش ـ مى‌گويد: نهى عن بيعين في بيع، پيامبر(ص) از دو معامله در يك معامله نهى فرمود. (٤)

٥. شيخ طوسى از امام صادق (ع) نقل كرده كه حضرت فرمود: رسول خدا(ص) مردى از اصحاب خود را به فرمانروايى مكه منصوب كرده و فرمودند: «إنّي بعثتك إلى أهل اللّه‌ يعنى أهل مكّة فَانْههم عن بيع ما لم يقبض و عن شرطين في بيع و عن ربح ما لم‌يضمن» (٥)؛ من تو را به سوى اهل خدا يعنى اهل مكه فرستادم؛ پس آنها را از فروش چيزى كه در دست ندارند و از دو شرط در يك معامله و از سود چيزى كه ضامنش نيستند، نهى كن.

مقصود از حديث چيست؟

اين حديث به چند صورت تفسير شده كه اجمالاً بيان مى‌شود:

اوّل:كسى جنسى را بفروشد و بگويد: قيمت نقدى جنس، فلان مقدار و قيمت نسيه آن، فلان مقدار مى‌باشد. البته مشخص است كه قيمت دوم بيشتر از قيمت اوّل خواهد بود. اين نوع فروش دو حالت دارد: گاهى دو طرف با حالت ابهام از هم جدا مى‌شوند بدون اين كه به هيچ يك از دو قيمت نقد و نسيه ملتزم شده باشند و گاهى نيز از

(٣) نهى رسول اللّه‌ عن سلف و بيع، و عن بيعين في بيع، و عن بيع ما ليس عندك. تهذيب، ج٧، ص٢٣٠، ح١٠٠٥.
(٤) من لايحضره الفقيه، ج٤، ص٤، ح١.
(٥) تهذيب الاحكام، ج٧، ص٢٣١، ح١٠٠٦.