٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٤ - شرط اذن امام در احياى زمينهاى موات آية اللّه سید حسن طاهرى خرم آبادى

«زمين‌هاى ويرانه و قديمى به خدا و پيامبر(ص) اختصاص دارد و من آنها را به شما مسلمانان واگذار مى‌كنم». سمره مى‌گويد: مقصود پيامبر(ص) از اين زمين‌ها سرزمين عاد و ثمود است. وى در حديث ديگرى نقل كرده كه پيامبر(ص) فرمود: «زمين‌هاى موات از آن خدا و رسول است و من آنها را به شما واگذار مى‌كنم». (٥٤)

قابل ذكر است كه در تعبيرات اهل سنت كلمه «أيّها المسلمون» وجود ندارد بلكه با اين تعبير آمده است:

«من أحيا شيئاً من موتان الأرض فهو له أو أحقّ به».

در كتاب سنن بيهقى به سندى از طاووس نقل شده است كه پيامبر خدا(ص) فرمود: «زمين‌هاى ويرانه و كهن از آن خدا و رسول بوده و پس از آن به شما اختصاص دارد؛ پس هركس زمين مواتى را احيا كند اصل زمين از آن اوست». همچنين طاووس از ابن عباس نقل كرده كه رسول خدا(ص) فرمود:

«زمين‌هاى ويرانه و كهن از آن خدا و رسول است و پس از آن به شما اختصاص خواهد داشت؛ پس هركس زمين مواتى را احيا كند از ديگران به آن سزاوارتر است».

در روايت ديگرى ابن طاووس از پدرش كه او نيز از ابن عباس نقل كرده، آورده است رسول خدا(ص) فرمود: «زمين‌هاى موات از آن خدا و پيامبر اوست و هركس اين گونه زمين‌ها را احيا كند به او اختصاص خواهد داشت».

در يك حديث ديگر ابن طاووس از پيامبر(ص) نقل كرده است كه حضرت فرمود: «هركس زمين مواتى را احيا كند اصل آن به او اختصاص خواهد داشت و زمين‌هاى ويرانه و كهن از آن خدا و پيامبر اوست و پس از من از آن شما خواهد بود» همين روايت را هشام بن حجير از طاووس نقل كرده كه در آن آمده است: «ثمّ هي لكم منّي». (٥٥)


(٥٤) التذكرة، ج٢، كتاب إحياء الموات، ص٤٠٠
(٥٥) السنن الكبرى، بيهقى، ج٦، كتاب إحياء الموات، ص١٤٣.