روايت چيست؟ توضيح اين روايت به دقّت و تأمل نياز دارد و صحيح نيست كه به استناد اين روايت، سريعاً به كمبود عقل زنان نسبت به مردان حكم كنيم؛ زيرا در متن روايت قرائنى وجود دارد كه مقصود از عقل، معنايى غير از آن چيزى است كه ما امروزه از واژه عقل مى‌فهميم.

در اين روايت، عقل به معناى تذكّر و قدرت برتدبير و اداره امور (عقل عملى) است كه امرى اكتسابى و نتيجه ممارست و كسب دانش و تجربه است و اين غير از عقل نظرى است كه خداوند به بعضى داده و آنها را به واسطه آن بر بعض ديگر برترى داده است. توضيح نكته ياد شده در قالب چند مثال:

توجه يك پزشك به خطر هايى كه سلامتى انسان را تهديد مى‌كند. بيشتر و بهتر از يك كشاورز است؛ چنان كه كشاورز هم بيشتر از يك پزشك به خطرهايى كه زراعت را تهديد مى‌كند ـ مانند آفت‌هاى گياهى، باران، باد و برف ـ توجه دارد. و يك تاجر بيش از پزشك و كشاورز به تغيير قيمت‌هاى بازار آشنايى دارد، سير صعودى قيمت‌ها را از سير نزولى آن باز مى‌شناسد و تغيير و تحولات بازار را كاملاً تشخيص مى‌دهد و مى‌داند چه زمانى براى خريد و فروش كالا مناسبتر است، از كجا بخرد؟ به چه كسى بفروشد؟ چه زمانى بخرد و چه زمانى بفروشد؟ همه اين موارد، نشانه عقل معاشى است كه پزشك و كشاورز از آن برخوردار نيستند، بلكه تاجر بر اثر تجربه و كار در بازار، آنها را كسب كرده است. چنان كه كشاورز در مزرعه و پزشك در برخورد با بيماران گوناگون در رشته خود متخصص شده‌اند. اين نمونه از عقل در هر گروهى بر اثر كسب آگاهى و تجربه و ممارست طولانى در رشته كارى خود به دست مى‌آيد. اين عقل، «عقل تجربى» نام دارد و در مقابل «عقل نظرى» كه هديه الهى به انسان است، قرار دارد. امير مؤمنان امام على (ع) فرموده‌اند:

«العقل عقلان، عقل الطبع و عقل التجربة و كلاهما يؤدّي إلى المنفعة»؛ (١٠٣)

عقل بردو قسم است: عقل طبيعى (خدادادى) و عقل تجربى، و هر دوى اينها سود بخش است».

(١٠٣) بحار الانوار، ج٧٨، ص٦، ح٥٨.