«دليل او اين است كه خداوند متعال، حرج را از فاعل آن برداشته است: {فلاجناح عليه ان يطوّف بهم } و نبود حرج، دليل عدم وجوب مى‌باشد و در رتبه مباح است... در جواب از استدلال به آيه مى‌گوييم كه برداشتن گناه، با وجوب و عدم وجوب، منافاتى ندارد و هيچ كدام را نمى‌فهماند؛ زيرا نفى جناح، جنس وجوب و عدم وجوب است و جنس، دلالت بر نوع نمى‌كند». (٦٠)ف (٦١)

ج. تعبير «ينبغي» و «لاينبغي» ـ سزاوار بودن و سزاوار نبودن ـ بر الزام دلالت دارد يا بر اباحه به معناى اعمّ؟

تعبير «لابأس؛ اشكال ندارد» ، يا استثناى از نهى؛ مانند اين آيه شريفه: {و مالكم ألاّ تأكلوا ممّا ذكراسم اللّه‌ عليه و قد فصّل لكم ما حرّم عليكم إلاّ ما اضطررتم إليه... } (٦٢)؛ يا تعبير واگذارى كار به خواست خود مكلف؛ مثل قول معصوم (ع): «إن شئت سجدت»؛ (٦٣)تمام اين تعبيرها ـ دلالت بر اباحه دارند، اما نكات دلالت آن‌ها مختلف است.

صاحب كتاب جواهر در دلالت «لابأس» مى‌نويسد:

«حداكثر دلالت «لابأس» همان رخصت و نفى بأس است كه در مورد توهّم منع

(٥٨) نساء، آيه١٠١.
(٥٩) نور، آيه ٦١، فتح، آيه١٧.
(٦٠) منتهى المطلب، ج٢، ص ٧٠٦.
(٦١) الانتصار، ص١٦٤، السرائر، ج٢، ص٥٦٢، مسالك الافهام، ج١، ص٣٨١، الحدائق الناضره، ج١٦، ص٢٧٦، المستند في شرح العروه (الصلاة)، ج٨، ص٨.
(٦٢) انعام، آيه١١٩.
(٦٣) وسائل الشيعه، ج٢، ص٣٤١، باب ٣٦ از ابواب حيض، ح٢.