فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٢٢
وارد شده و فقط مفيد اباحه به معناى اعم است كه شامل كراهت نيز مىشود». (٦٤)
علاّمه حلّى و فرزندش فخرالمحققين مىگويند:
«استثناى از نهى، به معناى اباحه است» (٦٥).
سيد على طباطبايى گفته است:
«استثناى از منع، مقتضى جواز مطلق است كه در برگيرنده وجوب، استحباب، كراهت و اباحه مىباشد». (٦٦)
آقاى خويى مىگويد:
«استثناى از تحريم، فقط رفع تحريم را ثابت مىكند. امّا غير از رفع حرمت، دلالت بر چيز ديگرى مثل وجوب و اباحه ندارد». (٦٧)
شيخ محمد تقى اصفهانى در باره «ردّ امر به مشيّت» (واگذارى كار به خواست مكلّف) مىگويد:
«ردّ به مشيّت، اشاره به اباحه دارد و دست كم اعم از اباحه و استحباب است». (٦٨)
٢ ـ ١. آيا فعل معصوم در حالت خاصى، بر اباحه دلالت دارد؟ همچنين آيا سكوت معصوم و تقرير او نسبت به كارى كه در حضور وى انجام مىگيرد يا ترك مىشود، بر اباحه دلالت مىكند؟ آيا سكوت و عدم منع او نسبت به عرف عامّ، بر امضا و اباحه آن دلالت دارد، يا در امور عبادى و يا در معاملات، بر مشروعيت دلالت مىكند؟
شيخ محمد رضامظفر مىگويد :
«بدون ترديد، فعل معصوم ـ به سبب عصمتش ـ حداقل بر اباحه فعل دلالت مىكند». (٦٩)
(٦٤) جواهر الكلام، ج٣٦، ص٣٩٥.
(٦٥) منتهى المطلب، ج١، ص٨٨، ايضاح الفوائد، ج٣، ص٣٧٧.
(٦٦) رياض المسائل، ج١، ص١٨٠.
(٦٧) التنقيح في شرح العروة (الطهارة) ،ج١، ص٣٥٠.
(٦٨) هداية المسترشدين، ص١٤٨.
(٦٩) اصول الفقه، ج٢، ص٦٢.