علّت تكوينى همان سخن خداوند: {بما فضّل اللّه‌ بعضهم على بعضٍ } (١٤)است. قطعاً اين برترى تكوينى است نه تشريعى. بنابراين مرد بودن نوعى برترى دينى نيست كه خداوند به مردان داده و زنان را از آن محروم كرده باشد؛ (١٥)بلكه خداوند از ميان اين دو جنس به مردان مزيت‌هايى داده كه زنان از آن برخوردار نيستند و همين مزيّت‌ها، مردان را در جايگاه قيمومت در زندگى زناشويى قرار داده است.

اين برترى تكوينى بدين معنا نيست كه خداوند از اين دو جنس، تمام مزيّت‌هاى انسانى را به مردان اختصاص داده است و كلام خداوند: {بما فضّل اللّه‌ بعضهم على بعض } هرگز بر اين معنا دلالت ندارد، و واقعيت خارجى اين دو جنس نيز مطلب مذكور را تأييد نمى‌كند.

اين مطلب، روشن و غير قابل مناقشه است؛ زيرا خداوند به زنان نيز برترى‌هاى تكوينى داده است كه مردان فاقد آن هستند. بهره زنان از نرم خويى، زيبايى، عاطفه و جذّابيت، از مواردى است كه در مردان وجود ندارد و در مقابل، مردان از شدّت، قوّت، غلظت و قدرت بر رويارويى بر خوردارند كه زنان از آن محرومند.

اين ويژگى‌هاى زنان، آنان را شايسته برخى كارهاى زندگى كرده كه مردان نمى‌توانند آن را انجام دهند، چنان كه ويژگى‌هاى مردان نيز آنان را شايسته انجام برخى كارهاى ديگر كرده كه زنان توان انجام آنها را ندارند و هر دو، برترى تكوينى است، يكى ويژه زنان است

(١٤) نساء آيه٣٤.
(١٥) توضيح خواهيم داد كه برترى مذكور در آيه ٣٤ سوره نساء: «بما فضّل اللّه‌ بعضهم على بعض» برترى متقابل است. (هريك از مرد و زن بر ديگرى برترى هايى دارند)؛ زيرا خداوند فرمود: «بعضهم على بعض» و نفرمود: الرجال على النساء . راجع به اين ديدگاه نيز ـ در آيندهـتوضيح خواهيم داد، و اللّه‌ العالم.