وَ يَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً مِمَّنْ يُكَذِّبُ بِآياتِنا فَهُمْ يُوزَعُونَ‌ حَتَّى إِذا جاؤُ قالَ أَ كَذَّبْتُمْ بِآياتِي وَ لَمْ تُحِيطُوا بِها عِلْماً أَمَّا ذا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ‌ وَ وَقَعَ الْقَوْلُ عَلَيْهِمْ بِما ظَلَمُوا فَهُمْ لا يَنْطِقُونَ. [٢]

نمل (٢٧) ٨٣-/ ٨٥

رجم‌

رجم در لغت به معناى سنگسار كردن، فحش دادن، نفرين كردن، طرد كردن، راندن و از روى گمان و ظن، سخن گفتن است‌ [٣] و در اصطلاح فقهى، سنگسار نمودن مجرمى است كه محصن‌ [متأهل‌] بوده و مرتكب زنا شده باشد. اگر مجرم مرد باشد تا محل خاصره و اگر زن باشد تا سينه زنده دفن مى‌شود و سپس آن قدر سنگ به طرف او پرتاب مى‌كنند تا بميرد. [٤] در اين مدخل معناى سنگسار كردن، اعمّ از فقهى مورد نظر است و از واژه‌ «رجم» و آيات داراى شأن نزول و تفسير روايى استفاده شده است.

احكام رجم‌

١. حرمت رجم زن باردار:

أَلَّا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى‌. [٥]

نجم (٥٣) ٣٨

٢. وجوب رجم زن محصنه زناكار:

وَ اللَّاتِي يَأْتِينَ الْفاحِشَةَ مِنْ نِسائِكُمْ فَاسْتَشْهِدُوا عَلَيْهِنَّ أَرْبَعَةً مِنْكُمْ فَإِنْ شَهِدُوا فَأَمْسِكُوهُنَّ فِي الْبُيُوتِ حَتَّى يَتَوَفَّاهُنَّ الْمَوْتُ أَوْ يَجْعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلًا. [٦]

نساء (٤) ١٥

[١] . بنا بر قولى، مقصود از «غيب» در آيه، عام است و شامل هر آنچه پنهان از حواس باشد مى‌شود، همچون توحيد و ظهور حضرت مهدى عليه السلام و رجعت و قيامت است. (الجوهرالثّمين، ج ١، ص ٦٦) در روايتى كه از معصوم عليه السلام در تفسير «غيب» نقل شده آمده است: مقصود از غيب، سه روز است: رجعت، ظهور حضرت مهدى عليه السلام و قيامت. (الزام‌النّاصب، ج ٢، ص ٣٤٠)

[٢] . در مورد صحّت رجعت به اين آيات استدلال شده است. (مجمع‌البيان، ج ٧-/ ٨، ص ٣٦٦)

[٣] . لسان‌العرب، ج ٥، ص ١٦١، «رجم»؛ مفردات، ص ٣٤٥، «رجم»

[٤] . ترمينولوژى حقوق، ص ٣٢٩

[٥] . روايت شده، زن حامله زناكارى را نزد خليفه آوردند و او حكم كرد وى را سنگسار كنند. اميرمؤمنان عليه السلام فرمود: گيرم تو حق رجم او را داشته باشى، چه حقى بر بچه‌اش دارى؟ در حالى كه خداوند مى‌فرمايد: و لاتزر وازرة وزر أخرى‌. (الارشاد، مفيد، ج ١، ص ٢٠٤)

[٦] . از پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله در معناى «أو يجعل اللّه لهنّ سبيلًا» نقل شده: در زناى بكر با بكر، صد ضربه شلاق و يك سال تبعيد و در زناى همسردار با همسردار صد ضربه شلاق و رجم و نيز در روايت ديگرى امام صادق عليه السلام «جعل سبيل» را به شلاق، رجم و زندان در خانه معنا فرموده‌اند. (تفسير نورالثقلين، ج ١، ص ٤٥٦، ح ١٢٢ و ١٢٤)