وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى‌ وَ الْيَتامى‌ وَ الْمَساكِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ وَ ما أَنْزَلْنا عَلى‌ عَبْدِنا ... [١]

انفال (٨) ٤١

نيز--) همين مدخل، مصارف خمس، موارد تعلّق خمس‌

علم به احكام خمس‌

٤. ضرورت توجّه مؤمنان، به دانستن احكام شرعى خمس:

وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى‌ وَ الْيَتامى‌ وَ الْمَساكِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ‌ ....

انفال (٨) ٤١

پرداخت خمس‌

زمينه‌هاى پرداخت خمس‌

١. ايمان به آيات‌

٥. ايمان به آيات نازل شده بر پيامبر صلى الله عليه و آله، منشأ پرداخت خمس:

... فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ‌ ... إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ‌ ...

وَ ما أَنْزَلْنا عَلى‌ عَبْدِنا ....

انفال (٨) ٤١

٢. ايمان به خدا

٦. ايمان به خداوند، باعث پرداخت خمس:

وَ اعْلَمُوا ... فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ‌ ... إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ‌ ....

انفال (٨) ٤١

٣. علم‌

٧. علم مؤمنان به احكام خمس، زمينه پرداخت آن:

انفال (٨) ٤١

مصارف خمس‌

١. امام معصوم عليه السلام‌

٨. اختصاص سهمى از خمس غنايم، به امام معصوم عليه السلام:

وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى‌ ... [٢]

انفال (٨) ٤١

٩. اختصاص سهمى از خمس استفاده‌هاى مالى به امام (ذى‌القربى):

انفال (٨) ٤١

٢. خدا

١٠. اختصاص سهمى از خمس غنايم، به خداوند:

وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ‌ ....

انفال (٨) ٤١

[١] . «ان» [شرطيه‌] متعلّق به «واعلموا أنّما غنمتم ...» است. (الجامع لاحكام القرآن، قرطبى، ج ٨، ص ١٥)

[٢] . در ذيل آيه از على عليه السلام نقل شده: مقصود از «ذوى‌القربى» ما هستيم و خداوند در صدقه، نصيبى براى ما قرار نداده است و به واسطه خمس، ما را اكرام كرده كه از اوساخ و چركهاى دست مردم دور باشيم. (وسائل‌الشّيعه، ج ٩، ص ٥١٢، ح ٧)

[٣] . در ذيل آيه از على عليه السلام نقل شده: مقصود از «ذوى‌القربى» ما هستيم و خداوند در صدقه، نصيبى براى ما قرار نداده است و به واسطه خمس، ما را اكرام كرده كه از اوساخ و چركهاى دست مردم دور باشيم. (وسائل‌الشّيعه، ج ٩، ص ٥١٢، ح ٧)