سَنُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ بِما أَشْرَكُوا بِاللَّهِ ما لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطاناً وَ مَأْواهُمُ النَّارُ وَ بِئْسَ مَثْوَى الظَّالِمِينَ.

آل‌عمران (٣) ١٥١

آثار خوف كافران‌

١. به گردش درآمدن چشمها

٩٨. به گردش درآمدن چشمهاى كافران از خوف، هنگام ديدن فرشته مرگ:

بَلْ يُرِيدُ الْإِنْسانُ لِيَفْجُرَ أَمامَهُ‌ يَسْئَلُ أَيَّانَ يَوْمُ الْقِيامَةِ فَإِذا بَرِقَ الْبَصَرُ. [١]

قيامت (٧٥) ٥-/ ٧

٩٩. به گردش درآمدن چشمهاى كافران از ترس، در آستانه قيامت:

بَلْ يُرِيدُ الْإِنْسانُ لِيَفْجُرَ أَمامَهُ‌ يَسْئَلُ أَيَّانَ يَوْمُ الْقِيامَةِ فَإِذا بَرِقَ الْبَصَرُ. [٢]

قيامت (٧٥) ٥-/ ٧

٢. شكست‌

١٠٠. خوف ايجاد شده در قلب كافران جنگ احُد، عامل شكست آنان:

سَنُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ بِما ...

وَ لَقَدْ صَدَقَكُمُ اللَّهُ وَعْدَهُ إِذْ تَحُسُّونَهُمْ بِإِذْنِهِ‌ ... [٣]

آل‌عمران (٣) ١٥١ و ١٥٢

١٠١. خوف ايجاد شده در قلب كافران جنگ بدر و عامل شكست آنان:

... سَأُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ فَاضْرِبُوا فَوْقَ الْأَعْناقِ وَ اضْرِبُوا مِنْهُمْ كُلَّ بَنانٍ‌ ذلِكُمْ فَذُوقُوهُ‌ ... [٤]

انفال (٨) ١٢ و ١٤

٣٧. كالب‌

١٠٢. كالب، از ياران خدا ترس موسى عليه السلام:

قالُوا يا مُوسى‌ ... قالَ رَجُلانِ مِنَ الَّذِينَ يَخافُونَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُوا عَلَيْهِمُ الْبابَ‌ ... [٥]

مائده (٥) ٢٢ و ٢٣

١٠٣. اعطاى نعمت الهى به كالب، زمينه خوف او از خداوند:

قالَ رَجُلانِ مِنَ الَّذِينَ يَخافُونَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمَا ....

مائده (٥) ٢٣

١٠٤. خوف كالب‌بن‌يوفنّا از خدا، موجب فرمانبردارى وى از موسى عليه السلام:

قالُوا يا مُوسى‌ ... قالَ رَجُلانِ مِنَ الَّذِينَ يَخافُونَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُوا عَلَيْهِمُ الْبابَ فَإِذا دَخَلْتُمُوهُ فَإِنَّكُمْ غالِبُونَ وَ عَلَى اللَّهِ فَتَوَكَّلُوا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ.

مائده (٥) ٢٢ و ٢٣

[١] . «إذا برق البصر» يعنى هنگامى كه فرشته مرگ را مى‌بيند چشمانش تيز شده و از شدّت ترس پلك چشمانش حركت نمى‌كند، و بنا بر قولى آنگاه كه منظره‌هاى ترسناك قيامت و احوال آن را مى‌بيند دچار ترس و حيرت مى‌شود. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٥٩٨)

[٢] . مقصود از «انسان»، كافر است. (همان، ج ٩-/ ١٠، ص ٥٩٧)

[٣] . بنا بر قولى، خداوند در جنگ احُد در دل مشركان خوف پديد آورد و به سوى مكّه گريختند. (الكشّاف، ج ١، ص ٤٢٥)

[٤] . آيه مذكور درباره جنگ بدر نازل شده است. (مجمع‌البيان، ج ٣-/ ٤، ص ٨٠٧)

[٥] . «رجلان»، دو نفر از نُقَبا بودند كه يكى از آنان «كالب‌بن‌يوفنّا» نام داشت. (همان، ج ٣-/ ٤، ص ٢٧٩)