فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ١٥٣ - انحراف از راه خدا
گرماى خورشيد
٧٦. خورشيد، داراى گرماى شديد:
وَ جَعَلْنا سِراجاً وَهَّاجاً. [١]
نبأ (٧٨) ١٣
٧٧. در امان بودن بهشتيان، از گرماى آزاردهنده خورشيد:
مُتَّكِئِينَ فِيها عَلَى الْأَرائِكِ لا يَرَوْنَ فِيها شَمْساً ....
انسان (٧٦) ١٣
نظم خورشيد
٧٨. حاكميّت نظم و قانونمندى بر خورشيد:
الشَّمْسُ وَ الْقَمَرُ بِحُسْبانٍ.
الرّحمن (٥٥) ٥
نور خورشيد
٧٩. خورشيد، داراى نورهاى گوناگون:
هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِياءً ... [٢]
يونس (١٠) ٥
٨٠. سوگند خداوند به گسترش نور خورشيد:
وَ الشَّمْسِ وَ ضُحاها.
شمس (٩١) ١
٨١. فرا رسيدن شب، عاملى براى زير پوشش قرار دادن نور خورشيد:
وَ الشَّمْسِ وَ ضُحاها وَ اللَّيْلِ إِذا يَغْشاها.
شمس (٩١) ١ و ٤
٨٢. بىفروغ شدن نور خورشيد، در آستانه برپايى قيامت:
وَ جُمِعَ الشَّمْسُ وَ الْقَمَرُ. [٣]
قيامت (٧٥) ٩
إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ. [٤]
تكوير (٨١) ١
خورشيدپرستى
خورشيدپرستى به معناى عمل پرستيدن خورشيد است [٥] كه در بين اقوامى چون قوم ابراهيم و قوم سبأ رواج داشته است. [٦] در اين مدخل از جملههاى «لاتسجدوا للشّمس»، «يسجدون للشّمس» و «رأى الشّمس بازغة» استفاده شده است.
آثار خورشيدپرستى
١. انحراف از راه خدا
١. خورشيدپرستى، موجب انحراف از راه (پرستش) خداى يگانه:
وَجَدْتُها وَ قَوْمَها يَسْجُدُونَ لِلشَّمْسِ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيلِ فَهُمْ لا يَهْتَدُونَ. [٧]
نمل (٢٧) ٢٤
[١] . «وهج» به مجموع نور و حرارت گفته مىشود. (مجمعالبيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٦٤٠)
[٢] . احتمال دارد كه «ضياء» جمع «ضوء» باشد. (همان، ج ٥- ٦، ص ١٣٧)
[٣] . «جمع»، از بين رفتن نور خورشيد و ماه است. (همان، ج ٩-/ ١٠، ص ٥٩٨)
[٤] . شايد تكوير خورشيد استعاره باشد از اينكه تاريكى بر جرم خورشيد احاطه پيدا مىكند. (الميزان، ج ٢٠، ص ٢١٣)
[٥] . لغتنامه، ج ٦، ص ٨٨٥٨، «خورشيدپرستى»
[٦] . سوره انعام/ ٧٨، سوره نمل/ ٢٤
[٧] . مراد از «السّبيل» عبادت خداوند يگانه است و اطلاق «سبيل» بدون اضافه به خداوند اشاره به اين است كه اين راه، تنها راه تعيين شده براى انسان، با ملاحظه فطرت اوست. (الميزان، ج ١٥، ص ٣٥٦)