فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ١٤٥ - تابش خورشيد
قدرت است. [١] در اين مدخل از واژههاى «شمس» و «سراج» استفاده شده است.
اهمّ عناوين: تسخير خورشيد، حركت خورشيد، خلقت خورشيد، طلوع خورشيد، غروب خورشيد، فروزندگى خورشيد، نور خورشيد.
بازگشت خورشيد
١. معجزه بازگشت خورشيد، براى سليمان عليه السلام:
وَ وَهَبْنا لِداوُدَ سُلَيْمانَ نِعْمَ الْعَبْدُ إِنَّهُ أَوَّابٌ فَقالَ إِنِّي أَحْبَبْتُ حُبَّ الْخَيْرِ عَنْ ذِكْرِ رَبِّي حَتَّى تَوارَتْ بِالْحِجابِ رُدُّوها عَلَيَّ فَطَفِقَ مَسْحاً بِالسُّوقِ وَ الْأَعْناقِ. [٢]
ص (٣٨) ٣٠ و ٣٢ و ٣٣
٢. بازگرداندن خورشيد براى سليمان عليه السلام، جهت اداى نماز وى:
وَ وَهَبْنا لِداوُدَ سُلَيْمانَ نِعْمَ الْعَبْدُ إِنَّهُ أَوَّابٌ فَقالَ إِنِّي أَحْبَبْتُ حُبَّ الْخَيْرِ عَنْ ذِكْرِ رَبِّي حَتَّى تَوارَتْ بِالْحِجابِ رُدُّوها عَلَيَّ فَطَفِقَ مَسْحاً بِالسُّوقِ وَ الْأَعْناقِ. [٣]
ص (٣٨) ٣٠ و ٣٢ و ٣٣
پرستش خورشيد
--) خورشيدپرستى
تابش خورشيد
٣. انحصار پوشش برخى مردم زمان ذوالقرنين، به تابش خورشيد، نشانگر بىاطّلاعى آنها از صنعت ساخت و ساز منازل:
حَتَّى إِذا بَلَغَ مَطْلِعَ الشَّمْسِ وَجَدَها تَطْلُعُ عَلى قَوْمٍ لَمْ نَجْعَلْ لَهُمْ مِنْ دُونِها سِتْراً. [٤]
كهف (١٨) ٩٠
٤. تابش مستقيم خورشيد بر بدن برخى مردم، نشانه بىسرپناهى و بىپوشاكى آنان:
حَتَّى إِذا بَلَغَ مَطْلِعَ الشَّمْسِ ... لَمْ نَجْعَلْ لَهُمْ مِنْ دُونِها سِتْراً. [٥]
كهف (١٨) ٩٠
٥. تابش خورشيد به سمت راست غار اصحاب كهف، به هنگام طلوع:
وَ تَرَى الشَّمْسَ إِذا طَلَعَتْ تَتَزاوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذاتَ الْيَمِينِ ....
كهف (١٨) ١٧
٦. عبور خورشيد از جانب چپ غار اصحاب كهف، به هنگام غروب:
وَ تَرَى الشَّمْسَ ... وَ إِذا غَرَبَتْ تَقْرِضُهُمْ ذاتَ الشِّمالِ ....
كهف (١٨) ١٧
٧. موقعيّت جغرافيايى ويژه غار اصحاب كهف و استراحتگاه آنان و نحوه تابش خورشيد به آن، از آيات الهى:
وَ تَرَى الشَّمْسَ إِذا طَلَعَتْ تَتَزاوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذاتَ الْيَمِينِ وَ إِذا غَرَبَتْ تَقْرِضُهُمْ ذاتَ الشِّمالِ
[١] . لغتنامه، ج ٦، ص ٨٨٥٥، «خورشيد»
[٢] . بنا بر قولى ضمير «توارت» و «ردّوها» به خورشيد برمىگردد. (الميزان، ج ١٧، ص ٢٠٣)
[٣] . على عليه السلام در تفسير آيه فرمود: سليمان عليه السلام به فرشتگان دستور داد كه خورشيد را برگردانيد و فرشتگان آن را برگرداندند تا سليمان عليه السلام نماز خود را خواند. (مجمعالبيان، ج ٧- ٨، ص ٧٤١)
[٤] . از امام باقر عليه السلام در تفسير آيه مذكور آمده كه يعنى آنقوم، صنعت خانهسازى را نمىدانستند. (همان، ج ٥- ٦، ص ٧٥٨)
[٥] . معناى جمله «لمنجعل» اين است كه در بين مردم آن سرزمين، هيچ بنا و ساختمانى كه سايبان آنان باشد و هيچ پوشاكى كه بدنشان را بپوشاند مشاهده نمىشد. (همان)