فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٢٩٦ - معروف
فَكاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْراً ... [١]
نور (٢٤) ٣٣
١٠١. گواهى به يگانگى خدا
٤٣٠. شهادت و گواهى به يگانگى خدا، خير براى انسان:
... وَ الَّذِينَ يَبْتَغُونَ الْكِتابَ مِمَّا مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ فَكاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْراً ....
نور (٢٤) ٣٣
١٠٢. مال
٤٣١. مال، از مصاديق خير:
كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَيْراً الْوَصِيَّةُ ... [٢]
بقره (٢) ١٨٠
... وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ ... وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ ... [٣]
بقره (٢) ٢٧٢
. وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ ....
بقره (٢) ٢٧٣
إِنْ تُبْدُوا خَيْراً ... [٤]
نساء (٤) ١٤٩
وَ إِلى مَدْيَنَ أَخاهُمْ شُعَيْباً قالَ يا قَوْمِ ... إِنِّي أَراكُمْ بِخَيْرٍ ... [٥]
هود (١١) ٨٤
... فَإِنْ أَصابَهُ خَيْرٌ اطْمَأَنَّ بِهِ ....
حج (٢٢) ١١
... وَ أَنْفِقُوا خَيْراً لِأَنْفُسِكُمْ ... [٦]
تغابن (٦٤) ١٦
وَ إِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ.
عاديات (١٠٠) ٨
٤٣٢. توجّه به قيامت و لحظه خروج مردگان از قبرها، بازدارنده انسان از علاقه شديد او به خير مادّى (مال):
وَ إِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ أَ فَلا يَعْلَمُ إِذا بُعْثِرَ ما فِي الْقُبُورِ إِنَّ رَبَّهُمْ بِهِمْ يَوْمَئِذٍ لَخَبِيرٌ.
عاديات (١٠٠) ٨ و ٩ و ١١
٤٣٣. توجّه انسان به آگاهى خداوند از احوال و اعمال وى بازدارنده از علاقه شديد وى به خير مادّى:
وَ إِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ أَ فَلا يَعْلَمُ إِذا بُعْثِرَ ما فِي الْقُبُورِ إِنَّ رَبَّهُمْ بِهِمْ يَوْمَئِذٍ لَخَبِيرٌ. [٧]
عاديات (١٠٠) ٨ و ٩ و ١١
١٠٣. مرگ در راه خدا
٤٣٤. مرگ در راه خدا، داراى ارزشى برتر از ماندن در دنيا و ثروت اندوزى:
وَ لَئِنْ قُتِلْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوْ مُتُّمْ لَمَغْفِرَةٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَحْمَةٌ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ.
آلعمران (٣) ١٥٧
١٠٤. معروف
٤٣٥. معروف، از موارد خير، و رعايت آن امرى لازم:
وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ
[١] . امام صادق عليه السلام درباره آيه «فكاتبوهم إن علمتم فيهم خيراً» فرمود: خير اين است كه شهادت بدهد، خدايى جز اللّه نيست، و محمّد صلى الله عليه و آله پيامبر خداست. (من لايحضره الفقيه، ج ٣، ص ١٣٢، ح ٣٤٩١)
[٢] . عروه گويد: على عليه السلام نزد يكى از دوستانش كه در حال مرگ بود و داراى هفتصد يا ششصد درهم پول بود رفت. آن شخص پرسيد: آيا وصيّت نكنم؟ حضرت فرمود: نه، خداوند فرمود: «إن ترك خيراً» و براى تو مال فراوانى نيست، پس مالت را براى وارثانت بگذار. (الدّرّالمنثور، ج ١، ص ٤٢٢)
[٣] . بنا بر قولى، مقصود از «خير» در آيه، مال است. (مجمعالبيان، ج ٥-/ ٦، ص ٢٨٥؛ ج ٣-/ ٤، ص ٢٠٢)
[٤] . بنا بر قولى، مراد از خير، مال است. (همان، ج ٣-/ ٤، ص ٢٠٢)
[٥] . بنا بر قولى، مقصود از خير در آيه، مال است. (همان، ج ٥-/ ٦، ص ٢٨٥)
[٦] . بنا بر قولى «خيراً» مفعولبه براى «اتّقوا» و صفت براى موصوف محذوف است؛ يعنى «مال خير». (اعرابالقرآن، درويش، ج ١٠، ص ١١٥)
[٧] . بر اساس اين معنا كه مجازات خداوند در روز قيامتبراى گنهكاران با توجّه به علم خداوند به احوال و اعمال آدمى است. دقّت در اين نكته كه خداوند از همه اعمال آگاه است، عاملى براى رويگردانى انسان از آن گناهان است. (مجمعالبيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٨٠٥)