روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٩١ - روزشمار جنگ پنجشنبه /٤ شهریور ١٣٦١ /٦ ذیقعده ١٤٠٢ /٢٦ اوت ١٩٨٢
درآمدهای ارزی حاصل از آن واردات کالاهای مصرفی و تجملاتی افزایش یافته و با سیاست های پولی و تزریق پول به اقتصاد عراق، قدرت خرید مردم را به طور مصنوعی بالا برده و سعی در ایجاد رفاه نسبی و به وجود آوردن فرهنگ مصرفی در بین مردم کردند. با شروع و گسترش جنگ، بیش از ٤٠ درصد از نیروی کار عراق به جبهه ها اعزام شدند و علاوه بر آن باعث شد به علت ناامنی، و اعزام کارگران به جبهه ها نه تنها افراد جدیدی برای کار به عراق نیایند، بلکه کثیری از افراد شاغل هم به طرق گوناگون از عراق خارج شوند. ... علاوه بر این، با شروع جنگ تنها راه دریایی عراق (اروندرود) [به خلیج فارس] مسدود شده و [این مسئله در کنار] عدم اجازة سوریه برای صدور نفت عراق از خاکش، باعث [شد] تا صادرات نفت این کشور شدیداً کاهش یافته (بین ٤٠٠هزار و یک میلیون بشکه در روز) که باعث ناچیزی درآمد ارزی اش نسبت به هزینة سرسام آورش شد. اعزام نظامیان و دیگران به زور پول و مادیات به جبهه و همچنین واردات تسلیحات و مهمات جنگی از همة کشورهای تولیدکننده، اعم از شرق و غرب (فرانسه، شوروی، آلمان، امریکا و...)، نیز بار اقتصادی سنگینی بر دوش رژیم عراق نهاد.
... [در چنین شرایطی] علاوه بر کمک های غیررسمی، بیش از ٤٠ میلیارد دلار از طرف حکومت های منطقه، مانند کشورهای عربستان و کویت، به عراق کمک رسمی شد. این مبلغ، علاوه بر کمک های جنسی، تدارکاتی، در اختیار قرار دادن جاده ها، بیمارستان ها، کامیون ها، کشتی ها، آمبولانس ها، تسلیحات و نیروهای نظامی بود که اغلب اعلام نشده اند. نشریة اقتصادی میدل ایست می نویسد، صادرات انگلیس به عراق دو برابر افزایش یافته و همچنین سطح مبادلات اقتصادی عراق با امریکا از شروع جنگ تا کنون با ٢٦ درصد افزایش، به ٩١٤ میلیون دلار رسیده است. ... نشریة امریکایی تایم در قسمتی از گزارش مشروح خود از اوضاع عراق می نویسد، در صورت سقوط بصره، تمام اروپای غربی و ژاپن به لرزه در خواهند آمد. یک مقام عالی رتبة غربی می گوید، سقوط بصره بازار بورس فرانکفورت را درهم خواهد شکست. ... ژاپنی ها نیز ٥ میلیارد دلارشان بستگی به دوام صدام دارد، فرانسه هم خیلی عقب نمانده و امریکا هم در یک موضوع یک میلیارد دلاری درگیر است.»[١]
روزنامه کیهان هم به نقل از مجلة اقتصادی میدل ایست دایجست دربارة ارزش قراردادهای حکومت عراق در سال گذشته، نوشت: عراق در سال گذشته از نظر عقد قرارداد و ارزش آنها در خاورمیانه، مقام اول را به دست آورد و از عربستان سعودی جلو افتاد. ارزش قراردادهایی که عراق در سال ١٩٨١ بسته است، بالغ بر ٢٣ میلیارد و ٢٠ میلیون دلار بود، در حالی که ارزش قراردادهای عربستان سعودی به ٢١ میلیارد و ٨٥ میلیون دلار رسید.»[٢]
[١] ٣٠. مأخذ ٥، صص ٣٩ و ٤٠.
[٢] ٣١. مأخذ ١٦، ص ٢٠، خبرگزاری اوپک.