روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٤٤٨ - روزشمار جنگ سه شنبه /٣٠ شهریور ١٣٦١ /٣ ذی الحجه ١٤٠٢ /٢١ سپتامبر ١٩٨٢
رادیو کلن آلمان نیز در گفتاری به مناسبت آغاز سومین سال جنگ عراق علیه ایران، با بیان اهداف عراق از تجاوز به ایران، گفت: «جنگی که دو سال پیش از سوی عراق آغاز شد و قرار بود جمهوری اسلامی ایران را نابود سازد، بدون آنکه آتش بسی در میان دو کشور به وجود آمده باشد وارد سومین سال می شود. ... ایران پس از دوسال پیکار و بالابردن شرایط آتش بس کنونی از لحاظ مذاکره در موضع ضعیف تری قرار گرفته است. گرچه کشورهایی از حوزه خلیج فارس - که اسمی از آنها برده نشده - گویا حاضرند غرامت های درخواست شده ایران را به مبلغ یکصد و پنجاه میلیارد دلار بپردازند، ولی تهران گویا حاضر به قبول این پیشنهاد نشد. رئیس جمهور ایران [آیت الله] علی خامنه ای به نخست وزیر ترکیه بولنت اولوسو گفت که خود عراق بایستی این مبلغ را تهیه و ارائه دهد. حملات اخیر هوایی عراق به مهم ترین ترمینال نفتی ایران در جزیره خارک، نمایانگر آن است که عراق می خواهد از صدور نفت ایران جلوگیری کند. ... نفت خام عاملی برای ادامة جنگ است و از این رو عراق امیدوار است که با قطع درآمدهای نفتی ایران، ایرانی ها قادر [مجبور] به برقراری صلح شوند. رفتار ایران همچنان سازش ناپذیر است. رئیس پارلمان ایران حجت الاسلام هاشمی رفسنجانی در هفتة گذشته تهدید به آن کرد که تهران قبل از آنکه راه صادراتی خود را از دست بدهد، جلوی تمام رفت وآمدهای نفت کش ها از طریق خلیج فارس را خواهد گرفت. این امری است که همسایگان جنوبی از زمان اغاز جنگ از آن وحشت دارند. بدین ترتیب باید پرسید که آیا جنگ ایران و عراق آخرالامر به صورت یک جنگ کامل خلیج [فارس] درخواهد آمد یا خیر؟»[١]
روزنامه امریکایی واشنگتن تایمز نیز در گزارشی درباره جنگ عراق و ایران نوشت: «جنگی که عراق دو سال پیش آغاز کرد تا جمهوری اسلامی ایران را نابود کند و همچنین کسب حیثیت در جهان عرب بنماید، وارد سومین سال خود می شود. درحالی که خاتمۀ جنگ سرابی بیش نیست. ... در طول دوسال گذشته ایران شرایط خود را برای خاتمه دادن به جنگ به میزان زیادی افزایش داده است، ولی پس از اینکه [امام] خمینی دستور داد که نیروهایش به داخل خاک عراق بروند، ایران موضع خوبی برای چانه زدن ندارد. گرچه چند کشور نامشخص پیشنهاد کرده اند که غرامت جنگی را که به گفته ایران ١٥٠ میلیارد دلار است بپردازند، ولی ایران حاضر نیست که آن را قبول کند. رئیس جمهور ایران به نخست وزیر ترکیه گفت که عراق باید خود این خسارت را بپردازد.»[٢]
٤٦٣
نشریه نیوزویک به نقل از هامیلتون جردن منشی سابق کاخ سفید فاش کرد، مقام ایرانی که به وی گفته بود اگر سازمان سیا شاه را بکشد، گروگان های امریکایی در تهران آزاد می شوند، صادق قطب زاده بوده است.
[١] ٢٤. مأخذ ٨، ص ١٥، رادیو کلن، ٣٠/٦/١٣٦١.
[٢] ٢٥. همان، ص ٦، واشنگتن - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ٣٠/٦/١٣٦١.