روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦٧٢ - روزشمار جنگ دوشنبه /١٢ مهر ١٣٦١ /١٦ ذی الحجه ١٤٠٢ /٤ اکتبر ١٩٨٢

روزنامۀ الاتحاد نیز از ایران و عراق خواست با تجدیدنظر در مواضع خود برای نجات منابع دو ملت به جنگ پایان دهند. این روزنامه نوشت: «هیچ یک از دو کشور ایران و عراق از این جنگ بهره ای نخواهند برد، درحالی که ملت عرب و مسلمان به عملِ یکپارچه در مقابله با تهدیدات فعلی اسرائیل نیازمند است.»

این روزنامه در ادامه هشدار داد که سایه های این جنگ انعکاس های خطرناکی به وجود خواهد آورد و باب تازه ای برای مبارزان بین المللی در منطقه خواهد گشود.[١]

٦٩٧

بررسی عملیات اخیر ایران در مندلی، قدرت دو کشور ایران و عراق، ضعف توان هوایی ایران، ناتوانی عراق در به کارگیری امکانات فراوان نیروی هوایی خود، اقدامات دیپلماتیک عراق پس از عملیات مسلم بن عقیل و پشتیبانی کشورهای عربی از عراق، محورهای اصلی تفسیر رادیو اسرائیل است: «حمله و ضدحمله در محور سومار - مندلی نشان می دهد که ارتش های ایران و عراق هر دو به مرز توانایی خویش رسیده اند، درحالی که ایران هنگام هجوم به بصره در حدود صد هزار سرباز به میدان فرستاد و پیشروی های کوتاه و زودگذر فقط به کمک امواج انسانی امکان پذیر شد. به گزارش منابع اطلاعاتی در هجوم مندلی، تنها پنجاه هزار سرباز ایرانی شرکت دارند و از آنجا که عراق از دو ماه پیش، از وقوع این حمله آگاهی داشت خود را برای دفع آن به خوبی آماده کرده بود. درصورتی که ایران از این حمله واقعاً قصد پیشروی به سوی بغداد را دارد،[ باید در نظر داشته باشد که] چنین پیشروی، بدون برخورداری از چتر حفاظت نیروی هوایی امکانپذیر نخواهد بود.[این درحالی است که] تنها تعداد بسیار معدودی هلی کوپتر و هواپیمای قادر به پرواز برای نیروی هوایی ایران باقی مانده که آنها نیز در هفته های اخیر و به ویژه در جریان هجوم به مندلی در صحنه ظاهر نشدند. عراق نیز با وجود همۀ میراژهایی که از فرانسه دریافت کرده و همۀ میگ های ساخت شوروی که در اختیار دارد، نتوانسته به نیروی مهاجم ایران چنان ضربات قاطعی وارد سازد که هجوم را در نخستین ساعات آن متوقف کند. خلبانان عراقی که شاید از شهامت و کارایی لازم بی بهره باشند، به جای حمله به نقاط متمرکز نیروهای مهاجم ایران به بمباران گیلان غرب و روستاهای غیرنظامی پرداختند.

عراق با تکیه بر قدرت هوایی خود، قصد داشت با بمباران کردن ترمینال نفتی خارک و بندر شاهپور (بندر [امام] خمینی) صدور نفت ایران را فلج سازد و واردات کالاهای مصرفی را مختل کند، ولی با همۀ گزافه گویی های سرفرماندهی ارتش عراق، عملیات نیروی هوایی آن کشور علیه این هدف های سوق الجیشی به هیچ وجه چشمگیر نبود. هواپیماهای عراقی حتی نتوانستند خود را به بندرعباس برسانند و این نقطه را که به تدریج به عنوان دروازۀ اصلی جنوب ایران برای واردات کالا درآمده است، هدف قرار دهند. ... با آغاز هجوم ایران به

[١] ٣٧. همان، ص ٢٣، ابوظبی - خبرگزاری کویت، ١٢/٧/١٣٦١.