روزنامۀ کیهان در ادامۀ گزارش خود می نویسد: این اقدامات در شرایطی انجام می گیرد که عراق علی رغم درخواست کویت، از تحویل تروریست هایی که دست به چندین عملیات بمب گذاری و تخریب در کویت زده و به پناهگاهشان در عراق برگشته اند، خودداری کرده است.[١]

٧٣٤

روزنامۀ انگلیسی گاردین چاپ لندن در دو مقالۀ تحلیلی، تأثیر جنگ بر وضعیت اقتصادی عراق و ارسال مجدد سلاح و تجهیزات نظامی از شوروی به این کشور را بررسی کرده است.

گاردین در مقالۀ اول خود به بررسی تأثیر جنگ ایران و عراق بر اقتصاد عراق پرداخت و نوشت: «عراق که از چندی پیش گرفتار تورم قابل توجه اقتصادی و با کمبود شدید نیروی انسانی کارآزموده روبه رو است، در حال حاضر ناچار شده است با حذف برخی برنامه های اقتصادی خود، تنها به اجرای پروژه های دست اول خود همچون برنامه های دفاعی، نفت و زمینه سازی های پایه ای برای حصول به اهداف خود پردازد. مهم ترین عامل قابل ذکر، اثر مخارج بسیار جنگ دو ساله بر اقتصاد این کشور است. باید خاطر نشان ساخت که جایگزینی تجهیزات منهدم شده و نگه داشتن یک ارتش فعال در جبهه های جنگ، در حدود یک میلیارد دلار در ماه مخارج دربردارد. هرچند سعودی ها و دیگر کشورهای خلیج فارس کوشیده اند که عراق را در جنگ با ایران با مبالغ اهدایی که گمان می رود در حدود ٣٠ میلیارد دلار باشد یاری دهند، چنین به نظر می رسد که ذخیرۀ ارزی خارجی رژیم عراق از ٣٠ میلیارد دلار در آغاز جنگ به ٦ میلیارد دلار در شرایط کنونی رسیده است. در همین حال کاهش شدید رشد نیروی انسانی نیز که نسبت مستقیم با تعداد جوانان اعزامی به جبهه دارد، در ارتباط با کاهش تولید صنعتی، مؤثرتر از ضربات مستقیم ایران بر صنایع این کشور، شناخته می شود. عراق که پیش از تهاجم مغول با دارا بودن سرزمینی حاصل خیز، احتیاجات غذایی ٥٠ میلیون نفر را تأمین می کرد، هم اکنون با جمعیت ٥/١٣ میلیونی خود ناچار به خرید مواد غذایی از خارج است و میزان واردات مواد غذایی در حدود یک میلیارد دلار در سال است. اخیراً، مدیر عامل پروژۀ آبرسانی قادسیه، شکایت می کرد که وی قادر به تأمین تعداد کافی زارع برای به کارگیری حتی ٥ درصد ظرفیت طرح نیست. در ژوئیه [تیر - مرداد] با ١٥٠ خانوادۀ مراکشی برای کار در مزارع عراق قراردادی منعقد شد. برای جبران کمبود نیروی انسانی ٩٥ هزار خارجی من جمله ده هزار روسی در سال گذشته در عراق به کار گرفته شدند. این رقم در سال جاری به حدود ٦٦٠٠٠ نفر رسیده و گمان می رود، این اقدام حرکتی در جهت تکیۀ بیشتر به نیروی انسانی عراقی و احراز قابلیت مقابله با مشکلات ناشی از جنگ در آینده باشد.»[٢]

گاردین در ادامه با اشاره به تورم ٢٥ تا ٤٠ درصدی عراق نوشت: «موقعیت فعلی صدام، تمامی کمپانی های غربی را که با عراق قرارداد دارند، دچار نگرانی شدید ساخته است. اخیراً دانمارک و سوئیس همراه با آلمان غربی تصمیم گرفته اند که از صدور اعتبار صادراتی برای

[١] ٣١. مأخذ ٢، ص٢٠.

[٢] ٣٢. مأخذ ٣، ص١٧، رادیو بی.بی.سی، ١٤/٧/١٣٦١؛ و- روزنامه اطلاعات، ١٧/٧/١٣٦١، ص ١٢.