روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٨٩ - روزشمار جنگ جمعه /٢٦ شهریور ١٣٦١ /٢٨ ذیعقده ١٤٠٢ /١٧ سپتامبر ١٩٨٢
کارتر رئیس جمهور امریکا در زمان تسخیر لانه جاسوسی در سخنانی در یکی از دانشگاه های امریکا با اشاره به اعدام صادق قطب زاده ضمن تجلیل از شهامت وی گفت: «برای من قطب زاده یکی از قهرمانان ایرانی بود. او برای آزاد ساختن گروگان ها شجاعانه فعالیت کرد.»[١] کارتر افزود: «او یکی از مخالفین سرسخت قشریون مذهبی بود و سرانجام نیز توسط آنان به زیر کشیده شد.»[٢]
روزنامه انگلیسی گاردین نیز در مقاله ای به بهانه اعدام صادق قطب زاده به تحلیل اوضاع سیاسی - اجتماعی ایران پرداخت و نوشت: «گرچه ظاهراً هیچ خطری رژیم اسلامی را به سرنگونی تهدید نمی کند، ولی با مخالفت شدید نیروهای داخلی مواجه است. به دنبال تلاش هایی که برای سرکوبی حملات شبانه چریک های مجاهدین خلق علیه نیروهای امنیتی دولت انجام می گرفت، مسؤلین زندان ها، اعدام های جدیدی را به مورد اجرا گذاشتند. ... دوجناح چپ گرا یعنی پیکار و اتحادیه کمونیست ها طی این عملیات سرکوب کننده کاملاً نابود شده اند. ... صادق قطب زاده که چهارشنبه شب در زندان اوین اعدام شد، یکی از شخصیت های ویژه ای است که مغضوب انقلاب ایران شده است. ... اینکه آیا در توطئه براندازی [امام] خمینی دست داشته است یا خیر آشکار نمی باشد. او این اتهام را پذیرفت که در توطئه دست داشته است اما سوء قصد به جان [امام] خمینی را مورد تکذیب قرار داد. قطب زاده اولاً عضوی از یک گروه غیرروحانی تحصیل کرده بود. وی امیدوار بود بتواند عنان انقلاب اسلامی را به دست گیرد. برخی از دست اندرکاران رژیم فعلی معتقدند، اگر رژیم بخواهد به حیات خود ادامه دهد همکاری تکنسین ها، کارشناسان و تجار گروه مزبور ضروری است. ... اما در میان روحانیون، بسیاری هستند که تصور می کنند اگر بخواهند اطمینان حاصل کنند وقتی [امام] خمینی از صحنه ناپدید می شود بر دولت و جامعه مسلط خواهند شد، پس در این صورت باید چنین نیروهای غیرروحانی درهم شکسته شوند. محاکمه قطب زاده همچنین برای حمله به یک شخصیت برجسته یعنی آیت الله شریعتمداری رهبر محافظه کاری که در بازار و استان آذربایجان وفاداران بسیاری داشته و تنها رقیب برجسته [امام] خمینی است که در عرصه کشور باقی مانده است به کار گرفته شد. احمد عباسی داماد شریعتمداری نیز در میان افرادی بود که با قطب زاده محاکمه گردید و محاکمه آنان که از قرار معلوم در توطئه دست داشتند دستاویزی بود تا شریعتمداری در خانه اش زندانی شود. با توجه به اینکه مدت زیادی طول کشید تا قطب زاده محکوم شود. ... چنین نتیجه گرفته می شود که مبارزه ای برای جلب توجه [امام] خمینی در جریان بوده است. در حقیقت رویداد مزبور این نکته را خاطر نشان می سازد که برخوردی فزاینده بین دو قشر انقلاب اسلامی وجود دارد. یعنی آنان که
[١] ٢٠. همان، ص ١٢، آتلانتا - خبرگزاری فرانسه، ٢٦/٦/١٣٦١.
[٢] ٢١. مأخذ ١٠، ص ١٢.