اگر جمعیت الآن لبنان را در نظر بگیریم، نزدیک ٨٠% ملت مسیحی نیستند (بیش از یک میلیون شیعه و ٧٠٠ - ٨٠٠ هزار مسلمان غیر شیعی و شاید ٥٠٠ - ٦٠٠ هزار مسیحی). طبیعی است اگر ما بخواهیم به این گروه اقلیت مسیحی حاکمیت بدهیم - به ویژه یک گروه بدنام مثل کتائب - این از نظر مردم لبنان، قابل قبول نیست. آنها خیال می کردند با روی کار آمدن جُمیّل مسئله حل می شود، ولی این هم نشد. اکنون چه خواهند کرد؟ یا باید در لبنان کسی را مثل جُمیّل به ریاست برسانند که باز همین درگیری ها خواهد بود و هیچ وقت تعادل آنجا حفظ نخواهد شد، یا اینکه باید ارتش اسرائیل در لبنان بماند و این هم نه برای اسرائیل قابل تحمل است و نه برای مردم. یک روز هم - که خیلی دیر نخواهد بود - درگیری های مسلحانه شدیدی از داخل، علیه ارتش اسرائیل به وجود خواهد آمد و در آن صورت همسایه ها هم نمی توانند ساکت بنشینند. بنابراین باید گفت که غربی ها و امریکا در بن بست افتاده اند.

بعضی ها می خواهند قدری خوشبین باشند، می گویند که - مثلاً - روسیه این نقشه را کشیده است! سکوت روسیه سکوت زشتی بود و اعتبار آن - در این جریان - از بین رفت. زیرا روسیه از چند حالت خارج نیست. یا اینکه طرفدار فلسطین ها باید باشد، پس چرا اجازه می دهد این چنین فلسطین ها را سرکوب کنند. اگر طرفدار آنان نیست و دروغ می گوید این برای یک ابرقدرتی زشت است که ادعای دروغ کند! امریکایی ها با پررویی از اسرائیل حمایت می کنند و تا آخر پای حرف خودشان ایستاده اند، ولی روس ها یک تشر جدی هم نزدنند چه برسد به اینکه یک اقدام عملی بکنند. اگر راست می گویند که طرفدار فلسطینی ها هستند ولی می ترسند! این هم به حیثیتشان در دنیا لطمه می زند و آنهایی که تحت الحمایه روس ها هستند پس از این هر وقت با خطر جدی روبرو شدند، می ترسند و پایشان می لرزد و در این صورت منافع روسیه ضربه زیادی می بیند. نظر دیگری که نسبت به روسیه موجود است، این است که روس ها از این جریان راضی بودند و با امریکائی ها معامله کردند. (نظیر همان معامله هایی که بر سر لهستان، افغانستان، اتیوپی، سومالی و کشورهای دیگری انجام دادند. یا معامله در روابط اقتصادی بر سر لوله گاز سیبری به اروپای غربی، یا از سر گرفتن تکنیک های پیشرفته غربی که برای روسیه خیلی لازم است و...)

آنهایی که بیشتر هوادار شوروی هستند، ادعا می کنند که شوروی چاهی برای آمریکائی ها کَند و آنان را در بن بست انداخت. این روسیه پرست ها از این راه می خواهند آبرویی برای آنها کسب کنند گرچه ممکن است - درنهایت - نتیجه این بشود، اما این چیزی نیست که آنها می خواستند و اصلاً در این مورد هیچکدام محاسبه هم نکردند و تنها وحشت از پیروزی ما در ایران و در منطقه خلیج فارس بود که آنان را در این وادی خطرناک انداخت. اکنون اگر ما فرض کنیم که اینها توی چاه افتادند - گرچه من هنوز مطمئن نیستم - اما مسئولیت ناامنی لبنان امروز به عهده امریکا است، درصورتی که تا دیروز به عهده امریکا نبود و این نا امنی طولانی خواهد بود؛ زیرا اسرائیل - در این کشور- مسؤلیت سنگینی را به عهده گرفته است که از عهده اش بر نمی آید. و اگر فرض کنیم که در دنیای عرب یک بیداری پیدا شود، ملت ها فشار بیاورند یا مسئولین مقداری به خود آیند و آدم شوند، در آن صورت به خوبی می توان این بن بست را تعقیب کرد و گلوی اسرائیل را فشرد. اگر اعراب سوریه را تقویت کنند و قول بدهند که هر خسارتی پیش بیاید جبران کنند و هر مقداری نیروهای سوریه تلف شود، نیروی