روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٦١ - روزشمار جنگ چهارشنبه /٢٤ شهریور ١٣٦١ /٢٦ ذیعقده ١٤٠٢ /١٥ سپتامبر ١٩٨٢
در این زمینه پارلمان اروپا طی قطعنامه ای اعلام کرد: قتل بشیر جُمیّل سردسته فالانژهای لبنان تنها به سود آنهایی است که می کوشند از دستیابی به یک حل و فصل مسالمت آمیز بین اعراب و اسرائیل جلوگیری کنند. در این قطعنامه آمده است: قتل جُمیّل و سادات رئیس جمهور مصر به آنهایی کمک می کند که می کوشند لبنان را پایگاه استراتژیک، جهت بی ثبات کردن خاورمیانه و ضربه زدن به منافع حیاتی غرب تبدیل سازند.
در همین حال هنری کیسینجر وزیر خارجۀ سابق امریکا با لحن تردید آمیزی اظهار داشت: احتمالاً می توان پیشنهاد ریگان را برای صلح خاورمیانه به رغم قتل بشیر جُمیّل سردسته فالانژهای لبنان به مورد اجرا درآورد. کیسینجر در یک کنفرانس مطبوعاتی در دانشگاه ترینیتی گفت: مرگ جُمیّل در حادثه انفجار بمب در روز سه شنبه می تواند باعث کندی مذاکرات شود. کیسینجر گفت: این قتل نشان داد که منطقی بودن و مذاکرات در خاورمیانه دارای حدودی هستند و حوادث غیر مترقبه می تواند روی دهد و امکانات کاملاً جدیدی به وجود آورند.[١]
روزنامه "معاریو" چاپ تل آویو، در سرمقاله خود این حادثه را یک کابوس برای اسرائیل خواند. روزنامه "یدیوت آهارنوت" چاپ اسرائیل نیز نوشت: این قتل ثابت کرد که همچون انور سادات رئیس جمهور مصر هیچ رهبر عربی وجود نخواهد داشت که با اسرائیل صلح کند و زنده بماند.
آسوشیتدپرس نیز گزارش داد: ترور جُمیّل رئیس جمهور لبنان یک شکست و عقب نشینی عمده برای طرح های امریکا جهت خارج کردن سربازان سوری از لبنان و صلح در این کشور است.[٢]
رادیو امریکا نیز اعلام کرد: در پی ترور بشیر جُمیّل، امریکا برنامه ای برای کمک به امنیت لبنان در دست اجرا دارد. سخن گوی وزارت دفاع امریکا هم اعلام کرد: در چند هفته آینده یک گروه از کارشناسان نظامی امریکا به منظور بررسی نیازهای ارتش لبنان به این کشور سفر می کنند.
در همین حال روزنامه البعث ارگان حزب بعث سوریه نوشت: بشیر جُمیّل به این دلیل ساده اعدام شد که مورد پذیرش مردم لبنان نبود، زیرا خیانت وی برای توده های مردم آشکار شده بود. اقدام علیه دفتر فالانژها، بیانگر واکنش توده ها به خیانت جُمیّل است. به گزارش خبرگزاری فرانسه این روزنامه در ادامه مقاله خود می نویسد: دلیل کشته شدن بشیر جُمیّل بسیار ساده است، مردم لبنان جُمیّل را نمی خواستند، زیرا وی کاندیدای تانک های اسرائیلی بود و با دشمن صهیونیستی قرارداد بسته بود و در جهت تجزیه لبنان گام برمی داشت.
خبرگزاری لیبی نیز بشیر جُمیّل را خائن و عامل شماره یک صهیونیست ها خواند که زیر تهدید توپ ها و جنگنده های ارتش اسرائیل به قدرت رسید و توسط "نیروهای چالاک امت عرب" اعدام شد. بنابر گزارش خبرگزاری فرانسه، خبرگزاری لیبی در این تفسیر تأکید کرد: روزهای آینده گواهی خواهند داد تمامی خائنین از قبیل سادات که جرئت برقراری ارتباط بی شرمانه با دشمن صهیونیستی و رژیم امپریالیست امریکا را به خود بدهند، سرانجامی مفتضحانه نصیبشان خواهد شد.
فلسطینیان مقیم کویت نیز در پی اعلام خبر ترور بشیر جُمیّل با اهتزاز پرچم فلسطین کشته شدن سردسته فالانژها را جشن گرفتند.[٣]
[١] ٣٧. همان.
[٢] ٣٨. همان.
[٣] (٣٩) مأخذ ٢٣، ص ٣.