روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٥٩٣ - روز شمار جنگ جمعه ٩ مهر ١٣٦١ ١٣ ذی الحجه ١٤٠٢ ١ اکتبر ١٩٨٢
راه کار، مشکل ترین[١] قسمت عملیات برآورد شده بود، اما به رغم پیش بینی های قبلی، مواضع دشمن به راحتی فروریخت و ارتفاع گیسکه تصرف شد. در این قسمت نیروهای خودی با نردبان خود را به مواضع دشمن رساندند و سپس به ترتیب، سایر مواضع دشمن در قلعه مین، قلعه جوق، سلمان کشته، وارولین، میان تنگ، کله شوان، دروازه، تپه مثلثی ٣٤٣ و ... را تصرف کردند. در این محور نیروهای خودی نتوانستند ارتفاع سان واپا را تصرف کنند. در محور میان تنگ، با وجود پیشروی موفقت آمیز نیروهای خودی، چند نقطه از جمله پاسگاه عراقی دوله شریف پایین ارتفاع قلعه جوق در سمت راست تنگه و پاسگاه ایرانی کومه سنگ به دلیل اینکه نیروهای دشمن از اولین ساعات تاریکی شب تا آغاز عملیات، در آماده باش کامل به سرمی بردند، مقاومت کردند و این دو مکان همچنان در دست نیروهای عراقی باقی ماند.[٢]
ج) در جبهه جنوبی منطقه، قرارگاه ظفر ٣ (تیپ ٢١ امام رضا(ع)) موفق شد محورهای حیدک، سیدک و دروازه را بدون درگیری تصرف، تأمین و در منطقه پدافند کند.[٣]
با روشن شدن هوا، دشمن تا حدی خود را بازیافت و با تمرکز آتش شدید و دقیق توپخانه از شمال چغالونه در جنوب نفت شهر نیروهای خودی را برای تأمین سلمان کشته در شمالی ترین منطقۀ عملیاتی ناکام گذاشت و با وجود مقاومت و تلاش نیروهای خودی تا عصر امروز، این منطقه دوباره به تصرف نیروهای دشمن درآمد.[٤]
٦١٦
در روز اول عملیات مسلم بن عقیل، نیروهای خودی موفق شدند مواضع تصرف شده را تثبیت کنند. در طرح ریزی عملیات احتمال داده می شد که دشمن از قسمت نفت شهر به خصوص از بین چم دام تا سلمان کشته به ضدحمله بپردازد و بر نیروهای مستقر در این منطقه فشار بیاورد و در نتیجه نیروهای خودی قادر به پدافند نباشند، به همین دلیل با تدابیر قبلی مقرر شد پس از کسب اولین موفقیت، نیروهای خودی به سرعت خاکریزی را پشت جادۀ سان واپا به طرف تنگۀ سان واپا احداث کنند تا اگر دشمن فشار وارد آورد نیروهای خودی بتوانند در جناحین سلمان کشته (هم در چم دام و هم در پشت خاکریز جادۀ سان واپا) پدافند کنند و مانع غافل گیری نیروهای خودی شوند. این تدبیر به خوبی اجرا شد و وجود خاکریز و استقرار نیروهای خودی در پشت آن، سبب شد تا فاصلۀ نیروهای خودی با دشمن به حداقل برسد و اقدامات بعدی برای تصرف مجدد سلمان کشته فراهم شود.[٥]
[١] دشمن در این منطقه تا ٥٠ ردیف مین کاشته و چندین ردیف سیم خاردار نیز در سراسر خطوط کشیده بود. همچنین دشمن در معبرهای احتمالی گالن های محتوی مواد منفجره (حاوی نیتروگلیسیرین، تی.ان.تی.، بنزین، نفت و روغن) که از راه دور منفجر می شد کار گذاشته و در بالای همه معبرها تیربار و ضدهوایی مستقر کرده بود. سنگرهای کمین دشمن که به انواع موشک های ضدنفر و ضدتانک مجهز بودند نیز جلوتر از نیروها مسلط بر معبرها مستقر بودند.
[٢] ٣. سند شماره ٦٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش راوی قرارگاه ظفر، عملیات مسلم بن عقیل، راوی: امیر رزاق زاده، ٢٤ آبان ١٣٦١، صص ٤٧ و ٤٩؛ و- سند شماره ٧١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش راوی تیپ ٢٧ حضرت رسول(ص)، عملیات مسلم بن عقیل، راویان: ایزدی، الماس خاله و شهرابی، ٢٤ آبان ١٣٦١، ص ١٣؛ و- سند شماره ٣٢٠٨٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش عملیات مسلم بن عقیل، از شنود قرارگاه کربلا (سپاه)، به اطلاعات عملیات قرارگاه کربلا، ١٤/٧/١٣٦١، صص ١ و ٢.
[٣] ٤. سند شماره ٦٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش راوی قرارگاه ظفر، عملیات مسلم بن عقیل، راوی: امیر رزاق زاده، ٢٤ آبان ١٣٦١، ص ٤٩؛ و- سند شماره ٣٢٠٨٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش عملیات مسلم بن عقیل، از شنود قرارگاه کربلا (سپاه) به اطلاعات عملیات قرارگاه کربلا، ١٤/٧/١٣٦١، ص ٢.
[٤] ٥. سند شماره ٧١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش راوی تیپ ٢٧ حضرت رسول(ص)، عملیات مسلم بن عقیل، راویان: ایزدی، الماس خاله و شهرابی، ٢٤ آبان ١٣٦١، صص ١٧ و ١٨؛ و- سند شماره ٢/١٣٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه راوی قرارگاه ظفر در عملیات مسلم بن عقیل، راوی: امیر رزاق زاده، ٢٩/٧/١٣٦١، ص ٢٤٠؛ و- سند شماره ٦٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش راوی قرارگاه ظفر، عملیات مسلم بن عقیل، راوی: امیر رزاق زاده، ٢٤ آبان ١٣٦١، ص ٥٠.
[٥] ٦. سند شماره ٧٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش راوی تیپ ٣١ عاشورا، عملیات مسلم بن عقیل، راوی: شهید تقی رضوانی، ٢٤ آبان ١٣٦١، ص ٢.