روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٨٨ - روزشمار جنگ جمعه /٢٦ شهریور ١٣٦١ /٢٨ ذیعقده ١٤٠٢ /١٧ سپتامبر ١٩٨٢
٣٩١
اجرای حکم اعدام صادق قطب زاده بازتاب فراوانی در رسانه های غربی و مخالفین جمهوری اسلامی داشت. واکنش های صورت گرفته دراین باره متفاوت بود و نگاه سیاسی افراد و رسانه ها به ایران و قطب زاده در آن بیشترین تأثیر را داشت. به عنوان مثال "فرد هالیدی" تحلیلگر مشهور انگلیسی، قطب زاده را فردی مبتذل، متکبر و خالی از صداقت توصیف می کند که گمان می کرد جریانی سیاسی را در ایران رهبری می کند. اما کارتر رئیس جمهور پیشین امریکا، از وی به عنوان یکی از قهرمانان ایرانی یاد می کند. سران گروه های فراری نیز اعدام وی را وسیله ای برای حمله به نظام جمهوری اسلامی قرار دادند و حتی مانند علی امینی خواستار دخالت نظامی امریکا شدند. در این میان بعضی رسانه ها نیز به بهانة اعدام قطب زاده به بررسی و تحلیل اوضاع سیاسی - اجتماعی ایران پرداختند. در زیر بخش هایی از بازتاب های این رویداد آورده می شود.
رادیو بی.بی.سی در گزارشی دراین باره گفت: «درگزارشی که دربارۀ اعدام صادق قطب زاده در صفحه اول روزنامه تایمز به چاپ رسیده است از قول منابع تهران آمده است که اعدام وی در مردم ایران چندان اثری نکرده است، اما برعکس اعدام قطب زاده بر مطالب روزنامه های بریتانیا که امروز به طور مبسوط زندگی سیاسی و اثر اعدام او را بر سیاست داخلی ایران ارزیابی کرده اند، اثر داشت. همۀ روزنامه ها متفق القول اند که قطب زاده بیش از سایر شخصیت هایی که انقلاب ایران آنها را به کناری گذاشت مورد بی اعتمادی و تنفر بود. روزنامه تایمز در شرح زندگی قطب زاده او را شخصیتی مرموز و جنجالی می خواند و فرد هالیدی در روزنامه گاردین او را مبتذل، متکبر و خالی از صداقت توصیف می کند. فرد هالیدی می نویسد: چنین به نظر می آید که قطب زاده جداً معتقد بود که یک جریان سیاسی را رهبری می کند و صاحب پایگاه مستقل قدرتی است که به وسیله آن می تواند به مبارزه علیه قدرت روحانیون در دولت برخیزد. اما در واقع قدرت او کاملاً وابسته به پشتیبانی آیت الله خمینی بود و به محض آنکه علیه روحانیون سخن گفت نفوذ خود را از دست داد.»[١]
رادیو امریکا نیز در گزارشی با اشاره به اینکه قطب زاده وزیر خارجه پیشین ایران در یک محاکمه طولانی «به توطئه علیه حکومت اسلامی اعتراف کرد اما توطئه قتل آیت الله خمینی را انکار کرد.» می آورد: «قطب زاده از جمله کسانی بود که کوشید وسایل رهایی کارمندان سفارت امریکا را در تهران که توسط اشغالگران سفارت به گروگان گرفته شده بودند، فراهم سازد قشریون مذهبی در ایران با قطب زاده و ابوالحسن بنی صدر رئیس جمهور پیشین که در فرانسه به سر می برد مخالف بودند و سرانجام هر دو را از مسند قدرت پائین کشیدند.»[٢]
[١] ١٨. خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه "گزارش های ویژه"، شماره ١٨٢، ٢٧/٦/١٣٦١، ص ٢٣، رادیو بی.بی.سی، ٢٦/٦/١٣٦١.
[٢] ١٩. همان، ص ١٤، رادیو امریکا، ٢٦/٦/١٣٦١.