روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٧٣٩ - روزشمار جنگ جمعه /١٦ مهر ١٣٦١ /٢٠ ذی الحجه ١٤٠٢ /٨ اکتبر ١٩٨٢
اسلامی و نیازهای مهم نظامی عراق را بررسی کرده و نوشت: «یک هفته از آغاز عملیات ایرانیها موسوم به "حملة اساسی" میگذرد. عملیاتی که عراقیها امیدوار بودند، منجر به پیروزی نهایی آنها شود. هیچیک از طرفین به آنچه که میخواستند دست نیافتهاند. درعوض،
این عملیات که پس از مدتها انتظار و در اطراف شهر کوچک مندلی آغاز شد، اکنون بیشتر به یک زورآزمایی پرتلاش تبدیل شده که طرفین با صدور اعلامیههای نظامی متعدد به جنگ با یکدیگر برخاستهاند. اما همانطور که جنگ وارد سومین سال خود می شود، به نظر میرسد ایران بیشتر مایل به اعمال فشار روانی به بغداد است تا کسب یک پیروزی سریع نظامی. بغداد نیز به سهم خویش سعی در محکمتر ساختن موقعیت خود در جبهه داشته و در ضمن به جنگی روانی و سیاسی در جهت متجاوز قلمداد کردن ایران دست زده است.
سادهترین تشریح استراتژی ایرانیها را میتوان
از زبان هاشمی رفسنجانی رئیس مجلس ایران که سمت نمایندگی آیتالله خمینی در شورای عالی دفاع را نیز بر عهده دارد، نقل کرد. وی اخیراً اظهار داشت: ایران قصد دارد با ضربات متناوب خود، دشمن را بر سر عقل آورد و او را مجبور سازد تا خواستار پایان بخشیدن به جنگ شود. این بدین مفهوم است که آنها با جنگ فرسایشی و درازمدت در مرز عراق، می خواهند هم تحمل مردم غیرنظامی و هم استقامت فرماندهان نظامی عراق را که تکیهگاه صدام حسین
محسوب میشوند، کاهش دهند.
شرایط تهران برای پایان جنگی که عراق از سپتامبر ١٩٨٠ [شهریور ١٣٥٩] آن را آغاز کرد و در حدود ٧٠ هزار نفر جان خود را در آن از دست دادهاند، تغییر نکرده است. خروج کامل نیروهای عراقی، پرداخت غرامت جنگی - که در حدود ١٥٠ میلیارد دلار تخمین زده شده است - و تشکیل یک دادگاه بینالمللی برای شناسایی و مجازات طرف متخاصم [سه شرط اصلی ایران برای پایان جنگ است.] مسئلة خفتبار اینکه، رئیسجمهور عراق با قبول این شرایط مجبور به تقدیم سر خود به آنها خواهد بود.
... در سفر اخیر به جبهههای عراق قبل از شروع عملیات ایران، مشاهده شد که فرماندهان عراقی نسبت به عمل متقابل علیرغم اینکه از طرف بغداد دستور داده شده بود تا آنها اقدام به شروع نکنند، بیقراری نشان میدهند. در خود بغداد نیز رژیم بعث به اندازة کافی نگران این مسئله است که باعث شده تا در اجلاس شورای امنیت سازمان ملل از رهبران کشورهای عربی تقاضای کمک سیاسی، اقتصادی و نظامی تازهای بنماید.
از لحاظ نظامی حمله به مندلی بسیار پرمفهوم بود. این اقدام، زمینه های یک عملیات موفقیتآمیز را به سوی بغداد باز میکرد و احتمال به دام انداختن لشکریان عراقی را که دراطراف قصرشیرین و دشت زینالقوس سنگر گرفته بودند، افزایش میداد.