اطلاعات بیشتر به این کشور سفر کردند و اخبار خوبی در این زمینه به دست آوردند[١] که این رفت و آمدها همچنان ادامه دارد. آقای هاشمی در خاطرات امروز خود دراین باره می نویسد:

«عصر مهندس جواد [مادرشاهی] و حبیب که برای گرفتن اطلاعات از فردی مطلع به پاکستان رفته بودند، آمدند و مطالب جالب و مفیدی که از او گرفته اند - دربارة عملکرد کا.گ.ب و حزب توده و سیاست آیندة شوروی در ایران - گزارش دادند.»[٢]

٥٦٩

رادیو بی.بی.سی در تفسیری به بررسی دلایل افزایش ارسال سلاح از شوروی به سوریه و عراق پرداخت و به تغییر سیاست ابرقدرت شرق دربارۀ جنگ ایران و عراق تأکید کرد. مفسر این رادیو در مقدمه تفسیر خود می نویسد: «طی چند هفتۀ گذشته به شهرت سیاسی و نظامی شوروی در خاورمیانه لطمه فراوان وارد آمده است. در مقام مقایسه، لطمه سیاسی شوروی را باید تا حدودی فرعی تلقی کرد، زیرا انتقاد تقریباً تمام کشورهای عربی از امریکا در جریان حمله اسرائیل به خاک لبنان تلویحاً منجر به نوعی امتیاز سیاسی برای شوروی شد، اما تا آنجا که به موضوع شهرت نظامی شوروی مربوط می شود نارسایی های تجهیزات نظامی آن به مراتب محسوس تر بوده است از سویی عراق با تکیه بر تسلیحات ساخت شوروی در جریان جنگ دو ساله خود با ایران کار چندانی از پیش نبرد، و از سوی دیگر موشک ها و تانک های شوروی که در اختیار نیروهای سوری مستقر در دره بقاع بود، به سادگی مقهور تجهیزات نظامی اسرائیل گردید.» مفسر این رادیو در ادامه می نویسد: «نتیجه حاصل آنکه هر دو ابرقدرت فاقد وجهه و اعتبارند. امریکا به این دلیل که اقدام مؤثر در جلوگیری از جاه طلبی های اسرائیل نکرده است و شوروی به این خاطر که متحد کارایی به شمار نمی آید. از نظر شوروی چنین وضعی سخت ناگوار است و از این رو علی رغم فشاری که جنگ افغانستان بر منابع این کشور وارد می سازد، ظاهراً تصمیم گرفته است با ارسال سلاح های پیشرفته بیشتر به سوریه و عراق اعاده اعتبار برای وسایل نظامی خود در خاورمیانه بنماید. طبق گزارشات منابع اطلاعاتی امریکا، شوروی نه تنها به جبران سلاح های از دست رفته اقدام می کند بلکه کیفیت سلاح های ارسالی به سوریه و عراق را نیز بهبود بخشیده است. پرزیدنت صدام حسین رئیس جمهور عراق در صحبت با خبرنگاران غربی تأیید کرده است شوروی خط مستقیم سلاح های پیشرفته به عراق را از سر گرفته است. ... پرزیدنت صدام حسین به خبرنگاران گفته است که از لحاظ میزان پشتیبانی نظامی هیچ مشکلی ندارد و شوروی اکنون تعهد کرده است که قراردادهایی را که دو سال قبل یعنی پیش از جنگ ایران و عراق با عراق منعقد ساخته به مورد اجرا گذارد. هنگام شروع جنگ ایران و عراق شوروی در موقعیت دشواری قرار گرفت، چون از یک سو قرارداد دوستی و

[١] ١٧. مأخذ ٣، ص ١٧٥.

[٢] ١٨. همان ص ١٨٨.