روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٤٤٦ - روزشمار جنگ سه شنبه /٣٠ شهریور ١٣٦١ /٣ ذی الحجه ١٤٠٢ /٢١ سپتامبر ١٩٨٢
این دیپلمات گفت: توان دو کشور به پایان رسیده است. یکی از دو طرف احتمالاً برای وارد آمدن ضربه نهایی تلاش خواهند کرد، ولی آنها جنگجویانی هستند که در راند پانزدهم باقی مانده اند، به هیچ داوری اجازه ورود داده نمی شود و هیچ کس برای به صدا درآوردن زنگ وجود ندارد.
به گزارش خبرنگاران، هر دو طرف جنگ ده ها هزار سرباز را در خطوط جبهه جنگ مستقر کرده اند و در عین حال ایران به محاصرة بندر بصره و عراق به محاصرة ترمینال عمده ایران در خارک دست زده است. امتیاز عمدة عراق، یعنی نیروی هوایی که به آن صدمه وارد نیامده است بر اثر وجود مسافت های طولانی و شبکۀ دفاع هوایی در خارک به شدت محدود شده است. ... گفته می شود عراقی ها تهدید کرده اند که در صورت وقوع حمله ششم [به بصره] از سلاح های شیمیایی و وسایل نابود کننده انسانی که تا کنون به کار گرفته نشده استفاده خواهند کرد.
این دیپلمات گفت کسی برای فقدان تولید نفت از سوی دو کشور عضو اوپک، ایران و عراق، دلتنگ نیست و به نظر می رسد تفاهم بین المللی غیر مدونی در این مورد وجود دارد که هیچ یک از دو طرف نباید در این جنگ شکست بخورد. این جنگ به طور رسمی در تاریخ ٢٢ سپتامبر ١٩٨٠ و به دنبال افزایش تشنج بین دو کشور خلیج فارس آغاز شد. عراق [امام] خمینی را به سرپیچی از موافقتنامه ای که با شاه در مورد مرزها و حقوق دو کشور نسبت به شط العرب امضا کرده بود، متهم نمود. عراقی ها همچنین ایران را به بمباران کردن دهکده های مرزی و واداشتن حزب الدعوه به اقدامات خرابکارانه متهم کردند. در حول و حوش این درگیری خصومت های قدیمی بین اعراب و ایرانی ها قرار دارد که بر اثر اختلاف خونین مذهبی بین مسلمانان سنی و شیعه تشدید شده است. این اختلافات به روزهای نخستین اسلام و پذیرش مذهب جدید از سوی ایرانیان باز می گردد. ... صدام حسین رئیس جمهوری عراق که پیروزی سریع علیه کشوری که دچار انزوای بین المللی و ناآرامی های داخلی شده است را پیش بینی می کرد، در اولین روزهای جنگ به پیشرفت های گستردة نظامی نائل آمد. در عوض نیروهای عراقی که در یک سرزمین بیگانه گیر افتاده بودند، با خطوط طولانی تدارکات و مسلمانانی مواجه شدند که بسیاری از آنها در سنین نوجوانی خود بودند. صدام عملیات جنگی خود را قادسیه نامید، این نام یک درگیری مسلحانه تاریخی بین ایرانی ها و اعراب بود. وی سایر کشورهای عرب را دعوت به پیوستن به این عملیات کرد، ولی تا کنون موفقیتی کسب نکرده است. تصمیم صدام برای بمباران جزیرۀ خارک به طور آشکار همسایگان تولید کننده نفت عراق را خشمگین کرد، این همسایگان از آغاز جنگ تا کنون ٣٠ میلیارد دلار به خزانه عراق کمک کرده اند. عربستان سعودی شروع به ندیده گرفتن تمام اطلاعیه های نظامی عراق