حاصل شده ارائه کردند. در آخرین جلسه ای که با موضوع عملیات محرم در این دوره برگزار شد، قرارگاه عملیاتی مشترک قائم طرح عملیات مشترک را به ٤ قرارگاه عملیاتی (قائم١، قائم٢، قائم٣ و قائم٤) ابلاغ کرد.

راهبرد عراق در فلج کردن اقتصاد ایران

این دوره نسبت به دوره های قبل یک ویژگی داشت و آن عزم عراق در جلوگیری از بارگیری و تخلیه نفت کش ها و کشتی های تجاری در پایانه های جنوبی ایران (در جزیره خارک و بندر امام خمینی) بود تا از این طریق هم ورود کالاها اعم از تجاری و نظامی به داخل کشور را دچار اختلال کند و هم با قطع صدور نفت و در نتیجه محدود کردن درامدهای ارزی، اقتصاد ایران را فلج کند. عراق برای تحقق این اهداف از هواپیماهای میراژ و موشک اگزوسه فرانسوی و هواپیماهای میگ-٢٥ روسی بهره می گرفت که به تازگی از آن کشورها دریافت کرده بود. در این راهبرد جدید که از اواخر مرداد ١٣٦١ شروع شد، مقامات نظامی عراق محدوده های جنوبی آب های ایران را که پایانه های نفتی و تجاری در آنجا واقع شده بود"منطقة ممنوعة نظامی" تعیین و اعلام کردند که هر کشتی که به این منطقه نزدیک یا وارد شود هدف قرار خواهد گرفت. حملات هوایی عراق که از اواخر مردادماه شروع شده بود از ٢ شهریور ماه شدت و مداومت یافت و در برخی مقاطع حملات به صورت روزانه انجام می گرفت. گاهی هم صدماتی به سیستم بارگیری یا انتقال نفت جزیره خارک وارد می کرد و کشتی های در حال آمدوشد به بندر امام خمینی و خورموسی را هدف قرار می داد. با این حال، عملیات های هوایی عراق هیچ گاه نتوانست سبب قطع صدور نفت از خارک یا قطع ورود کالا به بندر امام خمینی شود که این امر به دلیل پدافند قوی جزیرة خارک و بندر امام خمینی و به کار بستن تدابیر ویژة مسئولان از یک سو و امکانات محدود عراق از سوی دیگر بود. به گفتة مقامات نظامی ایران، نیروی هوایی عراق در حملات هوایی خود به این مناطق، به خصوص جزیرة خارک وارد حریم هوایی آنها نمی شد، بلکه با شلیک موشک های فرانسوی از فاصلة دور، عملیات مورد نظر را انجام می داد که دقت و کارایی لازم را نداشت.

نگاهی به حملات هوایی عراق

حملات هوایی عراق به جزیرة خارک پایانه ای که امکان صادرات ٧٠ درصد نفت ایران را فراهم می سازد و همچنین بندر امام خمینی یکی از اصلی ترین بندرهای ورود و صدور کالا، از ٢ شهریور ١٣٦١ شکل جدیدتری به خود گرفت. بدین ترتیب که نیروی هوایی عراق در این روز حمله ناموفقی به خارک انجام داد ولی در روز بعد لوله