رسائل ابن سينا - ابن سينا - الصفحة ٢٤٢ - الاصل الأول فى اثبات واجب الوجود

بسم اللّه الرحمن الرحيم الحمد للّه و الحمد من نعمه و اعول فى جميع احوالى على كرمه اما بعد فقد سألنى بعض من ينتمى الى ان اذكر له رسالة مشتملة على حقائق علم التوحيد على الوجه الذي يجب ان يعتقد فى اللّه و صفاته و افعاله مجانبا جانب التقليد مائلا الى محض التحقيق على سبيل الاختصار فاجبته الى ملتمسه مستعينا بالله ربنا و هذه الرسالة مشتملة على ثلاثة اصول الاصل الأول فى اثبات واجب الوجود الاصل الثاني فى وحدانيته الاصل الثالث فى نفى العلل عنه-

الاصل الأول فى اثبات واجب الوجود

اعلم ان الموجود اما ان يكون له سبب فى وجوده اولا سبب له فان كان له سبب فهو الممكن سواء كان قبل الوجود اذا فرضناه فى الذهن او فى حالة الوجود لان ما يمكن وجوده فدخوله فى الوجود لا يزيل عنه امكان الوجود و ان لم يكن له سبب فى وجوده بوجه من الوجوه فهو واجب الوجود فاذا تحققت هذه القاعدة فالدليل على ان فى الوجود موجودا لا سبب له فى وجوده ما اقوله- فهذا الوجود اما ممكن الوجود او واجب الوجود فان كان واجب الوجود فقد ثبت ما طلبناه و ان كان ممكن الوجود فممكن الوجود لا يدخل فى الوجود الا بسبب يرجح وجوده على عدمه فان كان سببه ايضا ممكن الوجود فهكذا تتعلق الممكنات بعضها ببعض فلا يكون موجود البتة لان هذا الوجود الذي‌