تجريد شرح نمط هفتم از كتاب الاشارات و التنبيهات - بهشتى، احمد - الصفحة ٤١١ - پاسخ اوّل

قرآن كريم در زمينه كيفرهاى الهى مى‌گويد:

وَ مَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلا يُجْزى‌ إِلَّا مِثْلَها وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ‌؛ [١]

هركس مرتكب كار بد شود، جز به مانند آن كيفر داده نمى‌شود و ستمى بر آنها نخواهد شد.

در آيه ديگر مى‌فرمايد:

ذلِكَ جَزَيْناهُمْ بِما كَفَرُوا وَ هَلْ نُجازِي إِلَّا الْكَفُورَ؛ [٢]

اين كيفر را به‌سبب كفرانشان به آنها داديم و آيا جز كفران‌كننده، كسى را كيفر مى‌دهيم؟

در آيه ديگرى پس از بيان مجازات دنيوى قوم عاد و ثمود و فرعون مى‌فرمايد:

فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذابٍ* إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ؛ [٣]

پروردگارت تازيانه عذاب را بر آنها فروريخت. يقينا پروردگارت در كمين‌گاه ستم‌كاران است.

امير المؤمنين عليه السّلام درباره آيه فوق فرمود:

إنّ معناه أنّ ربّك قادر أن يجزي أهل المعاصي جزاءهم؛ [٤]

معنايش اين است كه پروردگار تو قادر است كه اهل گناه را كيفر دهد.

شيخ الرئيس به اين اشكال دو پاسخ داده است:

پاسخ اوّل:

او مى‌گويد:

و أمّا الّذي يكون على جهة أخرى من مبدإ له من خارج فحديث آخر؛

[١] . انعام (٦) آيه ١٦.

[٢] . سبأ (٣٤) آيه ١٧.

[٣] . فجر (٨٩) آيه‌هاى ١٣ و ١٤.

[٤] . مجمع البيان، ذيل آيه ١٤ سوره فجر.