تجريد شرح نمط هفتم از كتاب الاشارات و التنبيهات - بهشتى، احمد - الصفحة ٢٣٦ - اشاره

فصل شانزدهم اعتبارات و مراتب ادراك‌

إشارة إدراك الأوّل للأشياء من ذاته في ذاته، هو أفضل أنحاء كون الشى‌ء مدركا و مدركا. [١] و يتلوه إدراك الجواهر العقليّة اللازمة للأوّل بإشراق الأوّل و لما بعده منه من ذاته‌ [٢] و بعدهما الإدراكات النّفسانيّة الّتي هي نقش و رسم‌ [٣] عن طبائع عقليّ، متبدّد المبادى‌ء و المناسب. [٤]

ترجمه‌

اشاره‌

واجب الوجود، اشيا را به ذات خويش ادراك مى‌كند و ادراكش برترين اقسام‌

[١] . جمله «هو أفضل ... مدركا» خبر «إدراك الأوّل ...» است.

[٢] . جمله «و يتلوه ... من ذاته» عطف بر جمله پيش است از باب عطف جمله فعليه بر جمله اسميّه. ضميرهاى سه‌گانه «لما بعده من ذاته» به «الأوّل» برمى‌گردد؛ ولى بنابر نظر امام فخر رازى به «جواهر عقليه» برمى‌گردد كه خلاف ظاهر است.

[٣] . در برخى از نسخه‌ها «رشم» آمده. رسم و رشم، هر دو به معناى كتابت است.

[٤] . جمله «و بعدهما ... المناسب» جمله اسميّه‌اى است كه خبر آن مقدّم شده و اين بار، جمله اسميّه بر جمله اسميّه نخست عطف شده است. كلمه «عقليّ» صفت طبايع است. صحيح آن «عقليّة» است. «متبدّد» صفت «رسم» است.