تجريد شرح نمط هفتم از كتاب الاشارات و التنبيهات - بهشتى، احمد - الصفحة ٤٠٧ - ٢ كيفر الهى و قضاوقدر

صدر المتألّهين به برخى از رواياتى كه بر تجسّم عمل دلالت دارد، اشاره كرده است. [١] او نقل كرده است كه امام صادق عليه السّلام فرمود:

ربّ شهوة ساعة أورثت حزنا طويلا؛

چه‌بسا يك ساعت شهوت، حزن و اندوهى طولانى به يادگار مى‌گذارد.

و نيز فرمود:

إنّما هي أعمالكم تردّ إليكم؛ [٢]

جز اين نيست كه اعمال شما به شما بازگردانده مى‌شود.

البته روايت دوم صريح در مدّعاست؛ ولى از روايت اوّل مى‌توان پاداش و كيفر نوع دوم را استفاده كرد. هرچند به قرينه روايت دوم، مى‌توان بر نوع سوم حمل كرد.

در قرآن كريم هم آياتى داريم كه در دلالت بر پاداش و كيفر نوع سوم صراحت دارد؛ مانند،

فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ* وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ‌؛ [٣]

هركس به اندازه ذره‌اى كار نيكويى كند، آن‌را مى‌بيند و هركس به اندازه ذره‌اى كار بدى كند، آن‌را مى‌بيند.

يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً وَ ما عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَها وَ بَيْنَهُ أَمَداً بَعِيداً؛ [٤]

روزى كه هركس عمل نيك و عمل بدى را كه انجام داده است، حاضر مى‌يابد و دوست مى‌دارد كه ميان او و عمل بدش فاصله‌اى دور باشد.

[١] . ر. ك: الحكمة المتعالية فى الاسفار العقلية الاربعه، ج ٧، ص ٨٣.

[٢] . بحار الانوار، ج ٣، ص ٩٠.

[٣] . زلزال (٩٩) آيه‌هاى ٧- ٨.

[٤] . آل عمران (٣) آيه ٣٠.