تجريد شرح نمط هفتم از كتاب الاشارات و التنبيهات - بهشتى، احمد - الصفحة ٣٦٩ - پاسخ
اقليتند. اكثريت- آنهم اكثريت قاطع- از آن گروه دوم است.
اگر گروه دوم و سوم را با هم جمع كنيم، به اكثريت بسيار قاطعترى مىرسيم. افراد اين دو گروه، از زيبايى و سلامت، بهرهاى وافر يا متوسط دارند يا از زشتى و بيمارى، رنجى دامنگيرشان نيست.
شيخ الرئيس درباره احوال اين سه گروه مىگويد:
حال البالغ فى الجمال و الصّحة و حال من ليس ببالغ فيهما، و حال القبيح، و المسقام، و السّقيم: و الأوّل و الثّانى: ينالان من السّعادة العاجلة البدنيّة قسطا وافرا، أو معتدلا أو يسلمان؛
يكى حال كسانى كه در زيبايى و تندرستى به كمال رسيدهاند و ديگرى حال كسانى كه به آن مرتبه نرسيدهاند و ديگرى حال كسانى كه زشترو و بيمارند. گروه اوّل و دوم از سعادت بدنى به بهرهاى وافر يا معتدل مىرسند يا سالم مىمانند.
اقسام انسانها از لحاظ نفسانى
شيخ الرئيس پس از بيان حال انسانها از لحاظ سلامت و زيبايى جسمى به سراغ بيان حال آنها از نظر زيبايى باطنى و سلامت نفسانى مىرود.
از اين نظر نيز انسانها بر سه دستهاند:
دسته اوّل آنهايند كه بر قلّه زيبايى و سلامت باطنى نشسته و از لحاظ عقلانى و اخلاقى يا عقل نظرى و عملى هيچگونه كموكاست و نقص و عيبى ندارند. اينان از هرگونه جهل و رذالتى وارستهاند و در عالم آخرت، درجاتشان عالى است. هرچند در اين دنيا خاكنشين باشند، در عالم ديگر، صدرنشين، بلكه عرش نشينند.
خشت زير سر و بر تارك هفت اختر پاى
دست قدرت نگر و منصب صاحب جاهى