قواعد فقه - محقق داماد، سيد مصطفى - الصفحة ١٧
كتاب قواعد شهيد اول توسط بعضى فقيهان پس از او تنقيح شده و تجديد
نگارش يافته است كه از جمله آنها مىتوان موارد زير را برشمرد:
١. نضد القواعد الفقهية على مذهب الامامية كه به وسيله فاضل مقداد بن
عبد الله سيورى حلى (متوفاى ٨٢٦ ه) كه از شاگردان مبرّز شهيد اول بوده نگارش يافته است. او نخست كتاب را با حذف زوايد و مكررات
پيراسته كرد و نامش را جامع الفوائد فى تلخيص القواعد گذاشت و بعد از آن، كتاب
مزبور را به ترتيب فروع فقهى مرتب كرد و آن را نضد القواعد الفقهية على مذهب
الامامية ناميد. در اين
كتاب، فاضل مقداد جز «باب قسمة» چيزى بر كتاب شهيد نيفزوده است؛
٢. اختصار قواعد الشهيد كه توسط شيخ زين الدين ابراهيم بن على كفعمى
نگاشته شده است؛
٣. تمهيد القواعد الاصولية و العربية لتفريع فوائد الاحكام الشرعية كه
به وسيله شيخ زين الدين جبعى عاملى مشهور به شهيد ثانى نگارش يافته است.
ج) قواعد فقه پس از شهيد اول
، پس از شهيد اول، فقيهان بزرگى به گردآورى و نگارش كتبى در زمينه
قواعد فقهى اهتمام ورزيدند. برخى به حاشيهنويسى و تعليق و تفسير اثر شهيد
پرداختند كه نامشان گذشت و برخى ديگر نيز كه بىشك از آثار پيشينيان متأثر بوده و
سود بردهاند، اثرى مستقل به جامعۀ فقاهت تقديم كردند؛ از جمله:
١. الاقطاب الفقهية على مذهب الامامية؛ تأليف محمد بن على بن ابراهيم
احسائى، مشهور به ابن ابى جمهور (متوفاى حدود
٩٠١ ه) كه به تازگى توسط مكتبة المرعشية قم به چاپ
رسيده است؛
٢. عوائد الايام من مهمات ادلة الاحكام؛ تأليف احمد بن محمد مهدى بن ابى
ذر نراقى كاشانى (متوفاى ١٢٠٩ ه). اين كتاب از آخرين مصنفات نراقى محسوب مىشود و مشتمل بر ٨٨ عائده است كه در هر كدام يكى از قواعد
فقهى مورد بحث و استدلال قرار گرفته است. البته در اين كتاب تعدادى از قواعد منطقى نيز مطرح شده است؛
٣. عناوين؛ تأليف سيد عبد الفتاح بن على حسينى مراغى (متوفاى حدود ١٢٧٤ ه).
اين كتاب كه در تاريخ بيست و هشتم ماه رمضان ١٢٤٦- يك سال پس از
نگارش عوائد الايام- نوشته شده مشتمل بر ٩٣ عنوان از قواعد كلى است. مؤلف اين كتاب
با