قواعد فقه - محقق داماد‌، سيد مصطفى - الصفحة ٢٠٨

‌
استخوان حاصل مى‌شود». [١]
معيار مدت. طبق اين ملاك چنانچه طفلى يك شبانه‌روز كامل از پستان دايه‌اى شير بخورد، مشمول حكم رضاع خواهد شد. در اين باره حديثى از حضرت صادق (ع) نقل شده است كه ايشان فرموده‌اند: «لا يحرّم الرّضاع اقلّ من يوم و ليلة». [٢] لازم نيست كه طفل در مدت مذكور دفعه‌هاى معينى شير بخورد؛ ولى شرط است كه هرگاه طفل اظهار نياز و طلب شير كند، دايه به او شير بدهد. به علاوه در مدت يك شبانه‌روز كامل، غذاى طفل بايد فقط از طريق شير دايه تأمين شود و در اين مدت غذاى ديگرى، از جمله مكملهاى غذايى متداول كه به طفل خورانده مى‌شود، به او داده نشود. البته دادن آب براى رفع تشنگى و يا دارو براى بهبود اشكالى ندارد.
معيار دفعات. براى جريان يافتن حكم رضاع، طفل بايد ١٥ بار كامل از شير دايه بخورد. البته در مورد دفعه‌هاى شير خوردن بين فقها اختلاف عقيده وجود دارد. [٣]
مطابق يك نظريه كه ابن جنيد طرفدار آن است، حتى يك بار شير خوردن نيز موجب تحقق حرمت است. او براى اثبات نظريه خود به عمومات و سنت و همچنين چند حديث استناد كرده است. از جمله به نامه‌اى كه على بن مهزيار به امام رضا (ع) نوشته و در آن پرسيده است: چه مقدار شير باعث حرمت است؟ حضرت (ع) نيز فرموده است:
«قليله و كثيره حرام»؛ به اين معنى كه شير خوردن، چه كم و چه زياد، موجب حرمت است. نمونه ديگر سؤالى است كه ابن يعقوب از امام (ع) پرسيده است و آن حضرت در پاسخ فرموده‌اند: «هرگاه كودك به مقدارى شير بخورد كه شكم او پر شود، اين مقدار شير موجب حرمت است». اين نظريه و مستندات آن ضعيف است و به اين دليل، فقها چندان از آن پيروى نكرده‌اند.
در مقابل، بيشتر متقدمان، مقدار دفعات شير خوردن را كه موجب حرمت مى‌شود، ١٠ بار ذكر كرده‌اند. روايتهاى بسيارى نيز به اين مضمون نقل شده است. از‌