ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٤٥٣ - بحث روايتى(رواياتى در ذيل آيات گذشته مربوط به نكاح)
دخول كردهايد، حال چه اينكه در حجر باشند و چه نباشند، و اما ازدواج با مادر زن مبهم است يعنى مطلق است و بدون هيچ شرطى حرام است، خواه با دختر آنان نزديكى كرده باشيد و خواه نكرده باشيد، خداى تعالى ازدواج با مادر زن را مبهم و بدون شرط حرام كرده، شما نيز بدون شرط حرام بدانيد ابهموا ما ابهم اللَّه [١]. مؤلف قدس سره: در بعضى از روايات از طرق اهل سنت اين معنا به على (ع) نسبت داده شده، كه در حرمت ربيبه قيد حجر مدخليت دارد، (پس اگر همسر ما، دخترى دارد كه در دامن ما بزرگ نشده بلكه در خانه پدرش مثلا زندگى مىكند، مىتوانيم با او ازدواج كنيم) ليكن رواياتى كه از ائمه اهل بيت : رسيده اين نسبت را ناروا مىداند، و از آيه شريفه نيز به بيانى كه گذشت همين استفاده مىشود.
اينكه در روايت داشت ابهموا ما ابهم اللَّه ، كلمه مبهم و ابهام از ماده- ب- ه- م- است كه به معناى ساده و بىرنگ بودن و يا يك رنگ داشتن چيزى است، به طورى كه رنگ ديگر با رنگ اصلى آن مخلوط نشده باشد، و رنگ مختلف نداشته باشد، و اگر از طبقات زنانى كه ازدواج با آنها بدون شرط حرام است آن چند طايفهاى كه حرمت ازدواجشان مطلق و بدون قيد است را مبهمات خواندهاند، به همين مناسبت است كه حكم حرمتشان يك دست است يعنى در حالات مختلف اختلاف پيدا نمىكند، و اين طوايف عبارتند از: ١- مادران ٢- دختران ٣- خواهران ٤- عمهها ٥- خالهها ٦- دختران خواهر ٧- دختران برادر ٨- همه اين هفت طايفه از رضاع- شير خوردن، ٩- مادر زن ١٠- زن پسر.
و در همان كتاب به سند خود از زراره از امام صادق (ع) روايت آورده كه گفت: از آن جناب پرسيدم: مردى كنيزى دارد، و با او همخوابگى كرد، آيا مىتواند با دختر او ازدواج كند؟ فرمود: نه دختر او نيز مشمول آيه:(وَ رَبائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُمْ) است[٢].
و در تفسير عياشى از ابى عون روايت كرده كه گفت: از ابى صالح حنفى شنيدم كه گفت: روزى على (ع) فرمود: (سلونى، از من بپرسيد)، ابن الكواء گفت: بگو ببينم آيا دختر خواهر رضاعى حلال است يا نه؟ و آيا جمع بين دو خواهر كه حرام است در بردگان نيز حرام است؟ حضرت فرمود: ذهن تو هميشه بيابان گرد است، و به سوى سؤالهاى حيرتانگيز مىرود،- چيزى بپرس كه به دردت بخورد، و يا به تو سودى ببخشد، ابن الكواء گفت: ما از تو
[١] استبصار ج ٣ ص ١٥٦، باب ١٠٣ حديث ١ ط تهران دار الكتاب الاسلاميه.
[٢] استبصار ج ٣ ص ١٦٠ حديث ٣ ط تهران دار الكتب الاسلاميه.