همين كه برخاستم بروم از گفتار خود پشيمان شده، با خود گفتم اين چه كار بود كه من كردم، امام مى‌فرمايد: مردى از ما اينكار را كرد، و در آن اشكال نديد، آن وقت من به اعتراض برمى‌خيزم، و مى‌گويم على (ع) در اين مساله چنين و چنان قضاوت كرد!!؟ (عجب كار زشتى است كه كردم)، روزهاى بعد آن حضرت را ديدم و عرضه داشتم:

فدايت شوم مساله آن مرد- آن روزى- را نفهميدم كه شما چه فرموديد، و آن روز لغزشى از من سر زد- مى‌بخشيد-، حال بفرمائيد نظرتان در آن باره چيست؟ فرمود: مرد بزرگوار از يك طرف خبر مى‌دهى كه على (ع) در باره اين مساله چنين قضاوت كرده، و از سوى ديگر مى‌پرسى: رأى تو در باره آن چيست؟![١].

مؤلف قدس سره: داستان قضاوت على (ع) در باره فتواى ابن مسعود آن طور كه در الدر المنثور از سنن بيهقى و غيره آمده اين بوده: كه مردى از بنى شمخ با زنى ازدواج كرد، هنوز به او دخول نكرده مادر او را ديده و از مادر او خوشش آمد، لا جرم نزد ابن مسعود رسيد تا از او فتوا بگيرد كه آيا مى‌تواند با مادرش ازدواج كند يا خير؟ ابن مسعود دستور داد اول آن زن را طلاق بدهد بعد با مادر او ازدواج كند، او نيز چنين كرد، و از مادر زنش صاحب فرزندانى هم شد، سپس ابن مسعود به مدينه آمد به او گفتند فتوايت غلط بوده، ابن مسعود وقتى به كوفه برگشت به آن مرد گفت زنت بر تو حرام است. و مرد از آن زن جدا شد.

بطورى كه ملاحظه مى‌كنيد: در اين روايت مساله را به على (ع) نسبت نداده، بلكه تنها گفته است به او گفته شد، و در بعضى از روايات آمده ابن مسعود از اصحاب رسول خدا ٦ پرسيد، و در عبارتى آمده كه از عمر حكم مساله را پرسيد، و در بعضى ديگر- مانند نقلى كه ملاحظه كرديد- آمده به او خبر دادند حكم مساله آن طور نيست كه او گفته، و شرط دخول مربوط به ربيبه است و اما در مادر زن هيچ شرطى نيست‌[٢].

و در استبصار به سند خود از اسحاق بن عمار از جعفر از پدرش روايت آورده كه گفت:

امام امير المؤمنين (ع) هميشه مى‌فرمود: ربيبه‌ها بر شما حرامند، با اينكه به مادرشان‌

[١] فروع كافى ج ٥ ص ٤٢٢ حديث ٤ ط بيروت دار التعارف

[٢] الدر المنثور ج ٢ ص ١٣٥ ط بيروت دار المعرفة.