نيست كه با مادرش ازدواج كند، چه اينكه با او نزديكى كرده باشد و چه نكرده باشد، ولى اگر اول با مادر ازدواج كند و قبل از نزديكى با او، طلاقش بدهد مى‌تواند با دختر او ازدواج نمايد[١].

مؤلف قدس سره: اين معنا از طرق شيعه از ائمه اهل بيت : نيز روايت شده و اصولا مذهب و فتواى ائمه اهل بيت : همين است، و از كتاب خداى عز و جل نيز همين معنا استفاده مى‌شود، كه بيانش در سابق گذشت.

ولى از طرق اهل سنت از على (ع) روايت شده كه فرمود: ازدواج با مادر زن در صورتى كه با دختر او نزديكى صورت نگرفته باشد اشكال ندارد، و نيز روايت شده كه مادر زن به منزله ربيبه است، و اينكه ربيبه اگر در دامن شوهر مادرش نباشد ازدواج با او اشكال ندارد، ولى اين مسائل همه مخالف مذهب ائمه اهل بيت : است، و رواياتى كه از طرق شيعه از آن حضرات نقل شده آنها را دفع مى‌كند.

و در كافى به سند خود از منصور بن حازم روايت كرده كه گفت: نزد امام صادق (ع) بودم كه مردى به حضورش رسيد، و از مردى پرسيد كه با زنى ازدواج نمود، و قبل از اينكه عمل زناشويى را با او انجام دهد مرگ او فرا رسيد، آيا اين مرد مى‌تواند با مادر آن زن ازدواج كند؟

امام صادق (ع) فرمود: مردى از ما اهل بيت همين كار را كرد، و در آن اشكالى نديد.

من (يعنى منصور) گفتم: فدايت شوم شيعه افتخار نمى‌كند مگر به قضاوتهاى على (ع) در باره مشيخه كه ابن مسعود در پاسخ او از اين مساله فتوا داده (شايد به جاى مشيخه صحيح شمخى باشد، چون در بعضى از اخبار آمده كه او مردى از قبيله بنى شمخ بوده، و شايد اين باشد كه در آن مرد شمخى براى ابن مسعود فتوا داده) بود كه عيبى ندارد، و سپس آن مرد نزد على (ع) آمده و جريان را به عرض رسانيد، حضرت فرمود: ابن مسعود اين فتوا را از كجا اخذ مى‌كند، (در نسخه وافى آمده از كجا به آن اخذ كرده است)؟ عرض كرد از كلام خداى عز و جل كه فرموده:(وَ رَبائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُمْ مِنْ نِسائِكُمُ اللَّاتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَإِنْ لَمْ تَكُونُوا دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَلا جُناحَ عَلَيْكُمْ) حضرت فرمود: اين مستثنا است يعنى مشروط به شرطى است و آن مرسله است، يعنى شرط و قيدى ندارد.

منظور اين بوده كه حرمت ربيبه مشروط بر اين است كه به مادرش دخول شده باشد،

[١] الدر المنثور ج ٢ ص ١٣٥ ط بيروت دار المعرفة