ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٢٩٣ - چهار اشكال بر حكم جواز تعدد زوجات و پاسخ بدانها
صفات روحى و عواطف و احساسات باطنى از نظر كميت و كيفيت با اختلاف تربيتها و عادات، مختلف مىشود هم چنان كه به چشم خود مىبينيم كه بسيارى از آداب در نظر شرقىها پسنديده و ممدوح، و در نظر غربيها ناپسند و مذموم است. و به عكس آن بسيارى از رسوم و عادات وجود دارد كه در نظر غربيها پسنديده و در نظر شرقىها ناپسند است و هيچگاه يافت نمىشود كه دو امت در همه آداب و رسوم نظر واحدى داشته باشند، بالأخره در بعضى از آنها اختلاف دارند.
و تربيت دينى در اسلام زن را بگونهاى بار مىآورد كه هرگز از اعمالى نظير تعدد زوجات ناراحت نگشته و عواطفش جريحهدار نمىشود، (او همين كه مىبيند خداى عز و جل به شوهرش اجازه تعدد زوجات را داده تسليم اراده پروردگارش مىشود، و وقتى مىشنود كه تحمل در برابر آتش غيرت، مقامات والايى را نزد خداى تعالى در پى دارد به اشتياق رسيدن به آن درجات، تحمل آن برايش گوارا مىگردد مترجم ).
بله يك زن غربى كه از قرون متمادى تا كنون عادت كرده به اينكه تنها همسر شوهرش باشد و قرنها اين معنا را در خود تلقين نموده، يك عاطفه كاذب در روحش جايگير شده و آن عاطفه با تعدد زوجات ضديت مىكند. دليل بر اين معنا اين است كه زن غربى به خوبى اطلاع دارد كه شوهرش با زنان همسايگان زنا مىكند و هيچ ناراحت نمىشود، پس اين عاطفهاى كه امروز در ميان زنان متمدن پيدا شده، عاطفهاى است تلقينى و دروغين.
و اين، نه تنها مرد غربى است كه هر زنى را دوست داشته باشد (چه بكر و چه بيوه، چه بىشوهر و چه شوهردار) زنا مىكند، بلكه زن غربى نيز با هر مردى كه دوست بدارد تماس غير مشروع برقرار مىكند، و از اين بالاتر اينكه زن و مرد غربى با محرم خود جمع مىشوند و مىتوان ادعا كرد كه حتى يك انسان غربى از ميان هزاران انسان را نخواهى يافت كه از ننگ زنا بر حذر مانده باشد (چه مردش و چه زنش) انسان غربى به اين هم قانع نيست، بلكه عمل زشت لواط را هم مرتكب مىشود و شايد مردى يافت نشود و يا كمتر يافت شود كه از اين ننگ سالم مانده باشد، و اين رسوايى را بدانجا رساندند كه در چند سال قبل از پارلمان انگليس خواستند تا عمل لواط را برايشان قانونى كند، چون آن قدر شايع شده بود كه ديگر جلوگيريش ممكن نبود، و اما زنان و مخصوصا دختران بكر و بىشوهر كه فحشاء در بينشان به مراتب زنندهتر و فجيعتر بود.
و جاى بسيار شگفت است كه چگونه زنان غربى از اين همه بىناموسى كه شوهرانشان مىبينند متاسف نگشته، دلها و عواطفشان جريحهدار نمىشود، و چگونه است كه