ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ١٩٣ - ١٢ - رهبر جامعه اسلامى چه كسى است و چگونه روشى دارد؟

(وَ ما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَ فَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلى‌ أَعْقابِكُمْ وَ مَنْ يَنْقَلِبْ عَلى‌ عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئاً وَ سَيَجْزِي اللَّهُ الشَّاكِرِينَ)[١]، و آيات بسيارى ديگر.

كه از همه آنها استفاده مى‌شود دين يك صبغة و روش اجتماعى است كه خداى تعالى مردم را به قبول آن وادار نموده، چون كفر را براى بندگان خود نمى‌پسندد و اقامه دين را از عموم مردم خواسته است، پس مجتمعى كه از مردم تشكيل مى‌يابد اختيارش هم به دست ايشان است، بدون اينكه بعضى بر بعضى ديگر مزيت داشته باشند و يا زمام اختيار به بعضى از مردم اختصاص داشته باشد و از رسول خدا ٦ گرفته تا پائين، همه در مسئوليت امر جامعه برابرند و اين برابرى از آيه زير به خوبى استفاده مى‌شود:(أَنِّي لا أُضِيعُ عَمَلَ عامِلٍ مِنْكُمْ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى‌ بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ)[٢].

چون اطلاق آيه دلالت دارد بر اينكه هر تاثير طبيعى كه اجزاى جامعه اسلامى در اجتماع دارد، همانطور كه تكوينا منوط به اراده خدا است، تشريعا و قانونا نيز منوط به اجازه او است و او هيچ عملى از اعمال فرد فرد مجتمع را بى اثر نمى‌گذارد و در جاى ديگر قرآن مى‌خوانيم:(إِنَّ الْأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُها مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ)[٣].

بله تفاوتى كه رسول خدا ٦ با ساير افراد جامعه دارد اين است كه او صاحب دعوت و هدايت و تربيت است،(يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ)[٤]، پس آن جناب نزد خداى تعالى متعين است براى قيام بر شان امت، ولايت و امامت و سرپرستى امور دنيا و آخرتشان، ما دام كه در بينشان باشد.

ليكن چيزى كه در اينجا نبايد از آن غفلت ورزيد، اين است كه اين طريقه و رژيم از ولايت و حكومت و يا بگو امامت بر امت غير رژيم سلطنت است، كه مال خدا را غنيمت صاحب تخت و تاج و بندگان خدا را بردگان او دانسته، اجازه مى‌دهد هر كارى كه خواست با

[١] محمد جز پيامبرى نيست، قبل از او پيامبرانى بودند و در گذشتند، آيا اگر او بميرد و يا كشته شود به عقب و وضع سابق خود بر مى‌گرديد؟ و كسى كه به وضع سابق خود بر گردد به خدا هيچ ضررى نمى‌زند، و كسى كه قدردان دين خدا باشد خدا شاكران را پاداش خواهد داد؟ سوره آل عمران آيه: ١٤٤ .

[٢] من عمل هيچ يك از شما را كه بجا مى‌آوريد بى‌اجر نمى‌گذارم، چه مرد و چه زن، چون همه از هميد. سوره آل عمران آيه ١٩٥ .

[٣] خداى تعالى زمين را به هر كس از بندگانش كه بخواهد ارث مى‌دهد، و سرانجام نيك از آن مردم با تقوا است. سوره اعراف آيه: ١٢٨ .

[٤] آيات خدا را بر آنان بخواند، و تزكيه شان كند، و كتاب و حكمتشان بياموزد. سوره جمعه آيه ٢ .