ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ١٥٠ - ٤ - رابطهاى كه اسلام بين فرد و اجتماع قائل است در هيچ دينى و ملتى سابقه ندارد

(وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً وَ لا تَفَرَّقُوا)[١] تا آنجا كه به مساله حفظ مجتمع از تفرق و انشعاب اشاره نموده و مى‌فرمايد:(وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ، وَ لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ تَفَرَّقُوا وَ اخْتَلَفُوا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْبَيِّناتُ)[٢].

(إِنَّ الَّذِينَ فَرَّقُوا دِينَهُمْ وَ كانُوا شِيَعاً لَسْتَ مِنْهُمْ فِي شَيْ‌ءٍ)[٣]، و آياتى ديگر كه بطور مطلق مردم را به اصل اجتماع و اتحاد دعوت مى‌كند.

و در آياتى ديگر دعوت مى‌كند به تشكيل اجتماعى خاص، يعنى خصوص اجتماع اسلامى بر اساس اتفاق و اتحاد، و به دست آوردن منافع و مزاياى معنوى و مادى آن، مانند آيه شريفه:(إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ، فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ)[٤] و آيه:(وَ لا تَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ رِيحُكُمْ)[٥]، و آيه:(وَ تَعاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَ التَّقْوى‌)[٦]، و آيه:(وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ)[٧]، كه ان شاء اللَّه توضيح مختصرى براى اين مطلب خواهد آمد.

٤- رابطه‌اى كه اسلام بين فرد و اجتماع قائل است در هيچ دينى و ملتى سابقه ندارد.

اين معنا در سراپاى عالم صنع به چشم مى‌خورد كه نخست اجزايى ابتدايى خلق مى‌كند كه آن اجزا هر يك براى خود آثار و خواص خود را دارد و سپس چند جزء از آن اجزا را با هم تركيب نموده (با همه تفاوت‌ها و جدايى‌ها كه در آنها هست هماهنگ و هم آغوششان‌

[١] همگى به ريسمان خدا چنگ بزنيد و متفرق مشويد. سوره آل عمران آيه: ١٠٣ .

[٢] بايد از شما جمعيتى باشند كه مردم را به سوى خير دعوت نموده، امر به معروف و نهى از منكر كنند و ايشانند تنها رستگاران و شما مانند آن اقوام مباشيد كه فرقه فرقه شدند و بعد از آنكه آياتى روشن برايشان آمد باز اختلاف كردند. سوره آل عمران آيه: ١٠٥ .

[٣] محققا كسانى كه دين خود را پاره پاره كردند و هر دسته پيرو كسى شدند تو هيچ رابطه با آنان ندارى. سوره انعام آيه: ١٥٩ .

[٤] رابطه مؤمنين با يكديگر تنها رابطه برادرانه است، پس بين دو برادر خود اصلاح دهيد. سوره حجرات آيه: ١٠ .

[٥] و نزاع مكنيد كه سست مى‌شويد و نيرويتان هدر مى‌رود. سوره انفال آيه: ٤٦ .

[٦] يكديگر را در كار نيك و تقوا يارى دهيد. سوره مائده آيه: ٢ .

[٧] بايد از شما مسلمانان جمعيتى باشند كه به سوى خير دعوت نموده امر به معروف و نهى از منكر كنند. سوره آل عمران آيه: ١٠٤ .