برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٧ - فضيلت تلاوت سوره

آرى! مصائبى كه در زمين رخ مى‌دهد همچون زلزله‌ها و سيلها و طوفانها و همچنين مصائبى كه در نفوس انسانها واقع مى‌شود مانند مرگ و ميرها، و انواع حوادث دردناكى كه دامان انسان را مى‌گيرد همه آنها از قبل مقدر شده است، و در لوح محفوظ ثبت است.

ولى بايد توجه داشت كه مصائبى كه در اين آيه به آن اشاره شده، تنها مصائبى است كه به هيچ وجه قابل اجتناب نيست و مولود اعمال انسانها نمى‌باشد و گر نه مصيبتها، و ناكاميهايى كه تنها معلول گناهان و سهل‌انگارى خود انسان است، راه مقابله با آنها موضع گيرى صحيح در برنامه‌هاى زندگى است.

و منظور از «لوح محفوظ» علم بى‌پايان خداوند است، و يا صفحه جهان خلقت و نظام علت و معلول كه آن نيز مصداق علم فعلى خداوند است.

(آيه ٢٣)- اكنون ببينيم فلسفه تقدير اين مصائب در لوح محفوظ و سپس بيان اين حقيقت در قرآن چيست؟

آيه مورد بحث پرده از روى اين راز مهم برداشته، مى‌گويد: «اين به خاطر آن است كه براى آنچه از دست داده‌ايد تأسف نخوريد، و به آنچه به شما داده است دلبسته و شادمان نباشيد» (لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى‌ ما فاتَكُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِما آتاكُمْ).

اين دو جمله كوتاه در حقيقت يكى از مسائل پيچيده فلسفه آفرينش را حل مى‌كند، چرا كه انسان هميشه در جهان هستى با مشكلات و گرفتاريها و حوادث ناگوار رو بروست، و غالبا از خود سؤال مى‌كند: با اين كه خداوند مهربان و كريم و رحيم است اين حوادث دردناك براى چيست؟

قرآن مى‌گويد: «هدف اين بوده كه شما دلبسته و اسير زرق و برق اين جهان نباشيد».

اين مصائب زنگ بيدارباشى است براى غافلان و شلاقى است، براى ارواح خفته، و رمزى است از ناپايدارى جهان، و اشاره‌اى است به كوتاه بودن عمر اين زندگى.

آرى اين مصائب شكننده تفاخر و غرور است، لذا در پايان آيه مى‌افزايد: