برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٤٨ - محتوا و فضيلت سوره

كرديم» (انا انزلناه فى ليلة القدر).

تعبير به‌ «انا انزلناه» (ما آن را نازل كرديم) اشاره به عظمت اين كتاب بزرگ آسمانى است كه خداوند نزول آن را به خودش نسبت داده است.

نزول آن در شب «قدر» همان شبى كه مقدرات و سرنوشت انسانها در تمام سال در آن شب تعيين مى‌شود دليل ديگرى بر سرنوشت ساز بودن اين كتاب بزرگ آسمانى است‌ [١].

از ضميمه كردن اين آيه با آيه سوره بقره نتيجه‌گيرى مى‌شود كه شب قدر در ماه مبارك رمضان است، اما كدام شب است؟

از قرآن چيزى در اين مورد استفاده نمى‌شود، ولى مشهور و معروف در روايات اين است كه در دهه آخر ماه رمضان و شب بيست و يكم، يا بيست و سوم است؛ البته در روايات متعددى بيشتر روى شب بيست و سوم تكيه شده.

در حديثى از امام صادق عليه السّلام نيز نقل شده كه فرمود: «تقدير مقدرات در شب نوزدهم و تحكيم آن در شب بيست و يكم، و امضا در شب بيست و سوم است» و به اين ترتيب بين روايات جمع مى‌شود.

(آيه ٢)- در اين آيه براى بيان عظمت شب قدر، مى‌فرمايد: «و تو چه مى‌دانى شب قدر چيست؟» (و ما ادراك ما ليلة القدر).

اين تعبير نشان مى‌دهد كه عظمت اين شب به قدرى است كه حتى پيامبر با آن علم وسيع و گسترده‌اش قبل از نزول اين آيات به آن واقف نبود.

(آيه ٣)- و بلافاصله مى‌گويد: «شب قدر بهتر از هزار ماه است» (ليلة القدر خير من الف شهر).

بهتر بودن اين شب از هزار ماه به خاطر ارزش عبادت و احياى آن شب است، و روايات فضيلت ليلة القدر و فضيلت عبادت آن، كه در كتب شيعه‌

[١] البته اين امر هيچ گونه تضادى با آزادى اراده انسان و مسأله اختيار ندارد، چرا كه تقدير الهى به وسيله فرشتگان بر طبق شايستگيها و لياقتهاى افراد، و ميزان ايمان و تقوا و پاكى نيّت و اعمال آنهاست. يعنى؛ براى هر كس آن مقدر مى‌كند كه لايق آن است.